Bijnieruitputting het stress syndroom van de 21e eeuw

Ralph Moorman

Bijnieruitputting

Bijnieruitputting: In deze blog wil ik het graag hebben over zo ongeveer de grootste epidemie die er is ons land gaande is naast insulineresistentie: bijnieruitputting of ook wel burn-out. Een bijnieruitputting kan ontstaan door chronische blootstelling aan stress.

Wat gebeurt er nu in een stresssituatie?

Onze stressreactie is ontwikkeld in de oertijd, waar we te maken hadden met echte gevaren. Denk daarbij aan een gevaarlijk roofdier of een vijand wat op ons pad kwam. Om te overleven waren er 2 opties: vechten of vluchten. Hiervoor moest er zo snel mogelijk veel energie vrijkomen en hierbij was het van belang om de bloedsuiker zo snel mogelijk te laten stijgen.

In het laten stijgen van de bloedsuiker in een stresssituatie heeft de bijnier een belangrijke rol. De bijnier maakt namelijk de hormonen adrenaline en cortisol aan die ervoor zorgen dat van glycogeen in de lever en spieren, en van eiwitten in de spieren zo snel mogelijk bloedsuiker gemaakt wordt. Naast bloedsuiker verhogend is cortisol ook de belangrijkste ontstekingsremmer van het lichaam. Dit is ook logisch, want het ontsteken van verwondingen die tijdens een gevecht of vlucht opgelopen worden, zal de overlevingskans eerder verkleinen.

Stressinvloeden van deze tijd

Eigenlijk gebruikt ons lichaam ditzelfde systeem wat levensreddend was in deze oude tijden ook om te reageren op de stressinvloeden van deze tijd. Alleen ziet onze stressbelasting er totaal anders uit. Onze stress is meestal niet een levensbedreigende situatie, maar een opeenstapeling van kleinere stressbelastingen uit ons dagelijks werk, privéleven, de snelle maatschappij en communicatie, voeding en heel soms zelfs overtraining. Meestal zijn dit dus geen acute traumasituaties maar eerder een chronische opeenstapeling die uiteindelijk teveel kan worden, waardoor we eigenlijk helemaal niet goed stressbestendig meer zijn. In de natuur staat een antilope na een vlucht voor een leeuw binnen 5 minuten alweer te grazen en de mens ligt vaak na een trauma jaren later nog bij de therapeut op de bank.

Hoe vaak zie je niet om je heen dat mensen soms 10 jaar keihard kunnen werken en onkwetsbaar en onvermoeibaar lijken, en die dan toch ineens in een burn-out terecht komen en de gekste klachten krijgen en jaren nodig hebben om weer een beetje de oude te worden.

bijnieruitputting

Verklaring vanuit hormonen

Vanuit de werking van klieren en hormonen is dit goed te verklaren. Om stress aan te kunnen maakt de bijnier dus de hormonen adrenaline en cortisol aan. Zo lang deze aanmaak voldoende is gaat alles goed. Maar wat er kan er gebeuren bij chronische stressbelasting is dat de bijnier zoveel van deze hormonen heeft moeten aanmaken, dat de klier uitgeput raakt. Op dat moment kan er dus te weinig adrenaline en cortisol aangemaakt worden. Op dat moment is er dus sprake van een uitgeputte bijnier. Behalve dat het lichaam in dit geval moeite heeft de bloedsuiker op peil te houden, is het ook moeilijker ontstekingen te remmen en kan het immuunsysteem zijn werk minder goed doen. Bekende symptomen die bij bijnieruitputting kunnen ontstaan zijn:

  • Lage bloedsuikers die voor duizelingen
  • Vermoeidheid
  • Depressie
  • Drang naar zoet
  • Ontstekingen die vrij spel krijgen en allergieën die ontstaan of verergeren
  • Auto-immuunziektes
  • Lage bloeddruk
  • Zin in zout (aldosteron wordt van cortisol gemaakt en verhoogt bloeddruk)
  • Veel moeite met opstaan en moeilijk inslapen (cortisol schopt je normaalgesproken wakker)

Voorkomen en genezen

Zoals je ziet is het gevaarlijk om het zover te laten komen dat een bijnier gaat uitputten, omdat er gevaarlijke ontstekingen en auto-immuunziektes zouden kunnen ontstaan.

Naast het checken van de symptomen is het mogelijk een cortisolprofiel te laten bepalen door middel van speekseltesten bij een arts. Doe dit wel bij een arts die weet wat een uitgeputte bijnier is. In de reguliere medische protocollen zijn alleen de cortisolwaardes bekend bij ziekte van Cushing en syndroom/ziekte van Addison.

Het is zeer belangrijk als je, na het lezen van de symptomen, een bijnieruitputting bij jezelf vermoedt en deze wil voorkomen, de oorzaken aan te pakken. Probeer uit te zoeken welke stressbronnen de meeste impact hebben voor jou. Focus op deze bronnen en bepaal eventueel met hulp van een coach hoe deze stress verminderd kan worden zodat de bijnier kans krijgt te herstellen. Ben er bewust van dat in het geval van een echte bijnieruitputting dit geen kwestie is van een weekendje uitrusten.

Belangrijke stressbronnen

  • Werk/carrière: Beter delegeren en timemanagement, functieveranderingen en minder werken zijn voorbeelden van oplossingen
  • Privéleven: Denk daarbij aan oplossingen als hulp bij traumaverwerking, gezins- en relatie coaching en cognitieve gedragstherapie
  • Voeding: Teveel aan suiker, chemische e-nummers, bestrijdingsmiddelen, en voeding waar je intolerant of allergisch voor bent kunnen stressbronnen zijn die vermeden kunnen worden. Het Hormoonbalansdieet is hypoallergeen, mijdt chemische e-nummers en bestrijdingsmiddelen. Toch kunnen je wat zeldzamere intoleranties of allergieën hebben waar geen rekening mee wordt gehouden. Verstandig is het dan om een dagboek bij te houden om te kunnen achterhalen of er andere allergenen een rol spelen
  • Vervuiling, allergenen en gifstoffen uit de omgeving

Het verminderen van de stressbelasting en inbouwen van allerlei vormen van ontspanning, yoga, meditatie en coaching kunnen de oorzaak van een bijnieruitputting aanpakken. Toch zijn er soms aanvullende acties nodig bij een zware uitgeputte bijnier. Soms zal een arts besluiten tijdelijk een lage dosis cortisol te suppleren om de bijnier rust te geven en de gevaarlijkere ontstekingen te onderdrukken. De klachten een de lage bloeddruk kunnen verzacht worden door wat meer ongeraffineerd zout te gebruiken (himalayazout, keltische zeezout). Ook kan het soms helpen te suppleren met vitamine C (3000) en rhodiola.

Wat het lichaam soms ook als reactie heeft op stress en bijnieruitputting is het vertragen van de schildklierwerking. Dit is in het bloed te meten aan een lagere vrije T3 en meestal niet aan de TSH en vrije T4. De oorzaak ligt dan ook vaak in de bijnier en niet in de schildklier en ik zou dus focussen op de bijnier in dit geval.

Een ontzettend goed boek hierover is: Bijnieruitputting van Dr. Wilson

Groet Ralph Moorman

HOME

,

  1. Pim Bekker 19 april 2012 om 13:09 # Beantwoorden

    Ik mis bij de belangrijkste stress bronnen het frequente alcoholgebruik. Gebruik om ontspanning te krijgen, de eerste twee glazen, is signaal dat de echte stress bron wordt genegeerd.

    Aanpak door minderen met alcohol in combinatie Ralph zijn hormoonbalans dieet, voeding, fitness en aanpak van de stress bron zijn belangrijk. Dit is bewezen en ervaren met cliënten bij hun start in mijn alcoholcoaching.

  2. Genietje le Tree 22 mei 2012 om 12:15 # Beantwoorden

    Ik heb het boek en er staan veel herkenbare stukken in. Wat mij stoort is dat de vertaalster van dit boek haar eigen promotieteam is geworden. Overal waar ik lees over bijnieruitputting kom ik dezelfde woorden en teksten tegen. Op verschillende boekensites lees ik rescensies terug van dezelfde vertaalster en uiteraard is het een geweldig boek. Ondertussen blijkt deze dame een forum te hebben waar driftig in medicijnen gehandeld wordt en als je nog verder gaat speuren kom je er achter dat ze als een verpleegster in een ziekenhuis werkt. Ik heb eens een kritische noot op dat forum geplaatst over deze vreemde gang van zaken en werd gelijk gebannen en geblockt. Ik heb een beetje een vreemde smaak in mijn mond gekregen en een stijgende hormoonfactor!

    • Miriam 15 juni 2012 om 12:19 # Beantwoorden

      Wat goed Genietje, dat je dit hier neerzet. Belangrijk om de belangen van de verschillende personen/organisaties in je achterhoofd te hebben. Als dr. Wilson zelf maar niet zo’n medicijnensite heeft, vindt ik het niet zo erg :)

    • Liz 19 juni 2014 om 09:36 # Beantwoorden

      Ik denk dat ik weet waar je het over hebt Genietje le Tree. Zou het kunnen dat dit dezelfde persoon is als op de facebookpagina ? Altijd verwijst ze naar de verkoop van haar boeken en kortingen indien je via haar link produkten besteld. Ze geeft niet echt uitleg als je iets vraagt, maar is altijd: ‘lees de boek(en) ‘. Ergerlijk..

  3. robert 24 mei 2012 om 06:57 # Beantwoorden

    Beste Genietje le Tree,

    Laten we naar het positieve blijven kijken en concluderen dat het boek goed is. En het boek bevelen we aan :-)

    Groet Robert

  4. Mir 4 juni 2012 om 17:55 # Beantwoorden

    Een verhelderend boek als je allerlei klachten hebt die niet 1-2-3- te diagnostiseren zijn. Ik vond het een opluchting nu eens de samenhang te zien tussen mijn klachten en het dagboek dat ik een tijdje bijgehouden had. Nu nog aanpakken…. een weg van lange adem, maar niet onoplosbaar gelukkig!

  5. Anou Volkert 9 juni 2012 om 16:30 # Beantwoorden

    Ik heb in november een borstbesparende operatie gehad vanwege een borstcarcinoom. en daarna bestralingen 34 stuks 5 dagen in de week. Hiervoor had ik al last van hartkloppingen en daarvoor zeker 3 jaar tennis en golfarmen aan beide armen. De laatste 10 jaar heb ik heeel veel gewerkt zowel in mijn eigen zaak (massage en voetreflex praktijk) als in mijn relatie, die ook tamelijk uitputtend was. Hierbij ging ik ook nog eens steeds korter slapen. Ik eet waanzinnig gezond, alles biologische teeld en volkoren granen. Kun je wel zeggen dat ik uitgeput ben, maar geen mogelijke optie om minder te werken. De relatie is stuk, nu God zij dank. Ik zal maar eens accupuncturist gaan raadplegen en hulp zoeken.

  6. Anou Volkert 9 juni 2012 om 16:34 # Beantwoorden

    o ja, en ik heb ook nog op macrobiotische basis kooklessen gegeven in de biologische winkel in de buurt.

  7. jan 11 november 2012 om 15:33 # Beantwoorden

    Uiteraard heeft deze dr Wilson een medicijnensite
    en waarom ook niet?
    Als je er zoveel van afweet krijg je vanzelf vraag naar middellen die
    eventueel kunnen helpen.
    Sommige mensen zijn gewoon weg niet in staat om de situatie die de
    stress heeft veroorzaakt te keren of te vermijden
    en hebben dan veel baat bij een beetje hulp van goede medicijnen
    En die zijn er zeker wel te vinden
    adrenalfatigue.org
    Voor de goede orde ik heb dus helemaal geen belang bij dr wilson zijn praktijk

  8. Miriam van Hattum 4 januari 2013 om 11:51 # Beantwoorden

    Reguliere artsen zijn soms weigerachtig om te testen op T3. Ik heb weinig tot geen klachten, maar al wel jarenlang Trichotillomanie, een aandoening waarbij je de haren uit het hoofd trekt. Dit zou te herleiden zijn op een verminderde opname van serotonine, en een tekort aan T3.

  9. Karine 5 april 2013 om 08:12 # Beantwoorden

    Ik werk met mensen met een burnout en ben ook erg enthousiast over het boek van James Wilson. Weet iemand waar je in Nederland de speekseltesten kan laten doen? Zijn ze bijvoorbeeld voor therapeuten te bestellen ergens? Via de huisarts wordt volgens mij alleen maar gekeken naar niveau’s die Addison en Cushing uitsluiten?

    • Kitty 26 april 2013 om 08:48 # Beantwoorden

      Karine, je kunt speekseltesten aanvragen bij Pro Health Medical in Weert.

  10. Reijn 5 juli 2013 om 09:05 # Beantwoorden

    Ik heb last van uitgeputte bijnieren door een jarenlange (30+) kwikvergiftiging. Heb tweeeneenhalf jaar geleden alle amalgaamvullingen laten vervangen. In eerste instantie maakte ik een sprong vooruit, daarna langzaam maar gestaag. Mijn chronisch energiegebrek maakt mij af en toe wel wat moedeloos. Recentelijk tot ontdekking gekomen dat lang achter de computer zitten mijn “energielek c.q. stressfactor” is.

    Ik gebruik magnesium, selenium, zink, vit C en vit D. Verder een goede multi en visolie. Van kruiden bijna dagelijks koriander, gember, kaneel, salie, paardebloem en thijm.
    Tot slot 2x per week chlorella.
    Ik eet geen “snelle” koolhydraten en maak nagenoeg alles zelf, tot mayonaise aan toe.
    Is er iets wat ik aan dit rijtje kan toevoegen of moet ik gewoon geduld hebben.
    M.vr.gr.

    • Miranda 28 oktober 2013 om 12:23 # Beantwoorden

      Hallo Rein,
      Allereerst, gebruik je de juiste supplementen dus zonder toxische hulpmiddelen als vb stearinezuur, magnesiumstearaat, siliciumdioxide, microcrystalline cellulose, etc. en zijn ze van natuurlijke oorsprong? Daarnaast lees het boek van Brian Peskin: “Het verzwegen verhaal over kanker”. Hierin wordt beschreven dat visolie juist niet zo gezond is en goed voor je lichaam. Misschien kan het verhelderend werken. Succes.
      Groet, Miranda

  11. Marina 24 oktober 2013 om 17:46 # Beantwoorden

    Ik heb al 2 jaar een fikse Burn-out. veel gedaan en gelezen, maar de resten zijn er nog: angsten, te emotioneel en mijden van mensen- massas. eet gezond en begon met sole van appelazijn en keltisch zeezout (dat laatste neem ik al langer. nu, de diarree kwam te rap….dus ook dat weer verminderen. heeft iemand oplossing vopr oa duf hoofd, afwezig, duizelig etc. ben benieuwd, en dank vast voor meedenken

    • Gerda 25 oktober 2013 om 09:55 # Beantwoorden

      Hallo Marina,

      Door een bijnieruitputting vertraagt ook vaak de schildklier. Die kan ook voor flink wat klachten zorgen. Je kunt eens kijken of je in deze blog iets herkent: http://www.dehormoonfactor.nl/vertraagde-schildklier-oorzaken-en-oplossingen

      Je kunt ook eens op het forum kijken, link staat bovenaan.

      Groeten,
      Gerda
      http://www.primabalans.nl

    • Maarten 22 december 2013 om 23:34 # Beantwoorden

      Marina, heel vervelend, heb ik ook last van gehad (5 jaar). Het is moeilijk een oplossing te vinden, uiteindelijk ben ik gaan fietsen. Gewoon veel bewegen, buiten zijn. Lange afstandstochten gefietst, door heel Nederland heen. Bij het begin vond ik het moeilijk, nerveus, onzeker etc. Af en toe paste ik ademhalingsoefeningen toe om relaxter te worden. Ook veel wandelen op het strand, duinen en natuur doet je goed. Later ben ik mij ook bezig gaan houden met mindfulness, compassietraining en verscheidene braintrainingen. Lees ook eens het boek “positieve psychologie”.

    • Maarten 22 december 2013 om 23:36 # Beantwoorden

      Vergat nog wat, groente en fruit eten, veel groente en fruit. Groene smoothies. Af en toe vette vis. Geen suiker, geen reraffineerde producten. Geen alcohol.

    • Maarten 22 december 2013 om 23:41 # Beantwoorden

      Drie maal recht is scheepsrecht. Was nog vergeten te vertellen dat ik ook veel aan yoga doe. Als je allemaal gaat doen wat ik gedaan heb/doe dan kom je wel van je burnout af.

  12. Emma 2 november 2013 om 15:44 # Beantwoorden

    Ik ben opzoek naar natuurlijke suiker vervangers en las een artikel over suiker en bijnieruitputting dat lucuma poeder, superfruit en ongeraffineerde palmsuiker daar de oplossingen voor zijn.

    Zijn er nog andere vervangers beschikbaar? Liefs Emma

  13. Gerda Tot-van Dijk 5 november 2013 om 16:15 # Beantwoorden

    Hallo Emma,

    Je zou kunnen denken aan gedroogde en fijngemalen blaadjes van de steviaplant. Nog beter is het om van de smaak van zoet af te kicken, dan hoef je niet meer op zoek naar suikervervangers.

    M.vr.gr.
    Gerda Tol-van Dijk

  14. Lis 27 maart 2014 om 16:19 # Beantwoorden

    Bedankt voor het delen van deze informatie over bijnieruitputting, ik heb eigenlijk alle symptomen, maar ook hele koude en witte voeten die zelfs na stimulering van de doorbloeding geen verkleuringen vertonen. Ik ben alleen wel erg dun dus geen vertraging van de schildklier denk ik? Die werkt juist erg snel lijkt wel.
    Een bezoekje aan de huisarts kan in dit geval dus geen kwaad, ‘hopelijk’ is dit de oorzaak van mijn klachten. Dan kan ik er eindelijk iets aan doen.

    Bedankt nogmaals!

  15. Klensje 17 april 2014 om 13:16 # Beantwoorden

    Nou na het lezen van jullie zelverwennerijen (lief bedoeld) vraag ik me af hoe ik het nog uithoud. LEVEN, bedoel ik. Al fibromyalgie van mijn achttiende (diagnose gesteld door een zeer voor uitziende arts), zelfmoordpoging van mijn tweelingzusje die toen gedurende 13 jaar in een rolstoel heeft geleefd, ouders kapot, ik steeds willen goed, beter, best doen om hen te troosten, een elf-jarig huwelijk met een keihard, arrogantiemand die me meer geestelijk dan fysisch heeft misbruikt. Zonder vaste job met 2 ukkies boerderijtje gekocht en na de werkuren helemaal opgeknapt,uiteindelijk officieel invalide verklaard en de boel moeten rooien met heel klein pensioentje… naar het buitenland gevlucht voorde afschuwelijke week-enden van kids,nieuw huis na zes maanden afgebrand putje winter,ikzelf door een stel vreemdelingen levens in brand gestoken met erge letsels al die jaren later,zonder ooit mijn goede humeur te verliezen uit respect v/oor mijn pubers. Diee zijn nu ‘n zes tal jaar weg en ik SLEEP me voort, eet niet meer, kom haast nooit meer buiten en heb heftige paniek aanvallen, waarin ik denk dat ik dood ga. Ik verstop ALLES voor mijn oude ouders, die de klap nog niet te boven zijn van me zusje. Ik ook niet… daarbij komt nog die ellendige pijn in zowat m’n hele lijf. Pensioentje laat me niet toe om iets LEUKS te doen, laat staan wat extra vitamienen te kopen…Toch ben ik sterk geworden door alles wat er is gebeurd, maar de Eenzaamheid zal ik nooit aankunnen. mijn God, waaraan heb ik dit moeilijke leven verdiend? Het laatste jaar vrees ik dat ik echt OP ben. Ik wil zo graag RUST, STILTE en wat liefs van iemand, die een klein beetje voor me zou willen zorgen want ik Ben toch zo MOE, maar slapen kan ik niet, zelfs niet met die versuffende morfineplakkers aan de hoogste dosis. Kan iemand me wat raad geven? Of een lief woordje schrijven? De laatste 6 weken ben ik aanhoudend ziek: angina, buikvliesontsteking ( PIJN! Joh), hervallen van angina, buik griep, abces in mijn mond en die akelige paniekaanvallen waarin ik denk dat ik eraan ben.Maar ik vecht me te pletter voor mijn heerlijke trouwe wolfshond, die me al twaalf jaar zo gelukkig maakt!! Groter geluk bestaat gewoonweg niet!Maar hij is al twaalf en ik heb enige spulletjes verkocht om z’n dierenartskosten te kunnen betalen. Ulhan en ik, ik’schrijf er nog ooit over. Ik hoop dat ik niemand verdrietig heb gemaakt want dat was nou helemaal mijn bedoeling niet!
    Sterkte aan Iedereen, zon en liefs, want dat hebben we zo nodig!
    Klensje

    • Aline 24 mei 2014 om 22:24 # Beantwoorden

      Hi Klensje
      Wat heftig allemaal. Ik word er niet verdrietig van maar het raakt me wel…
      Lastig om je goede raad te geven terwijl je zo veel meemaakt….
      Ik wens jou alle goeds toe naast de rust en stilte die je nodig hebt <3
      Hartegroet,
      Aline

    • Patrick 7 juni 2014 om 08:57 # Beantwoorden

      Beste Klensje,

      Ik volgen een Amerikaans programma wat mij goed vooruit helpt met mijn angsten.
      Aromatherapie helpt mij vooruit met rust in mijn hoofd te krijgen overdag en ‘s nachts.
      Dokter Francis Coucke heeft veel ervaring met Fibromyalgie. U kunt op zijn web-site verschillende filmen zien. Ik hoor veel positieve reacties over hem. Zelf maak ik komende week een afspraak met hem om mijn vermoeidheid aan te pakken.
      Ik heb al verschillende dingen ondernomen om mijn vermoeidheid aan te pakken. De meeste dingen die ik onderneem hebben suc6.
      Cursus:De kunst van het piekeren, hoe minder je piekert hoe meer energie.
      Bloedgroep dieet helpt voor mij.
      Oil Pulling met kokosolie (dit heeft voor mij het meeste suc6!!!) En is relatief goed goedkoop.
      Ik zou u graag wel eens vaker een bemoedigend bericht willen schrijven maar het liefst niet via deze site. Hoe kan ik persoonlijk met u communiceren?
      Ik wens u een mooi Pinksterweekend toe.
      Met vriendelijke groet,
      Patrick

  16. Jelle 10 juni 2014 om 10:54 # Beantwoorden

    Beste Klensje,

    Een hele wijze man (leraar van een reflexzone opleiding) heeft ooit de uitspraak gedaan.

    Een indruk mag je (liefst moet maar dat klinkt negatief) uitdrukken.

    Je houdt je verdriet (al heel lang) binnen. Dit gaat een plek innemen en kan vast gaan zitten.
    Bewegen, genieten van de kleine dingen en jezelf uiten zou ik je adviseren. Dat kost geen geld.
    Heel veel s6 en veel knuffelen met je hond.

    lieve groetjes Jelle

  17. Alain 6 juli 2014 om 11:41 # Beantwoorden

    Ik ben heel begaan met mijn personeel waar ik veel aandacht aan schenk. Ik geef leiding aan ongeveer 25 man. Die vragen veel van mijn energie. Ik heb een heerlijke vrouw en klein mannetje van anderhalf en er komt nog eentje aan over twee weken.

    Ik ben over het algemeen gewoon erg gelukkig, maar de laatste 6 maanden gewoon geen energie meer over. Ik ben erg prikkelbaar, reageer soms erg geprikkeld naar mijn vrouw, ik hoor het me doen, maar kan er niets tegen doen. Wordt sochtends niet wakker en kan savonds niet in slaap komen. Ben chronisch moe, heb veel last van zoemende en kloppende oren. Kan geen geluiden meer verdragen. Ook erg futloos, kom soms gewoonweg niet meer vooruit.

    Een bijnieruitputting klinkt herkenbaar, maar weet niet of dit bij mij past. Iemand tips voor wat te doen?

    • Gerda 7 juli 2014 om 10:19 # Beantwoorden

      Hallo Alain,

      Het klinkt zeker als een bijnieruitputting, je hebt er wel symtomen van. Begin met het toepassen van de hierboven gegeven adviezen. Veel mensen hebben iets aan het boek Bijnieruitputting

      Succes!

      M.vr.gr.
      Gerda Tol-van Dijk
      http://www.primabalans.nl

  18. Jovabo 29 juli 2014 om 09:04 # Beantwoorden

    Zelf eet ik volgens het Fast Metabolism Diet van Haylie Pomroy om mijn metabolisme te herstellen (en dus mijn hormoonhuishouding tot rust te brengen). Zij beveelt ‘birch xylitol’ aan, maar dan wel een GMO-vrije, biologische. In het Nederlands is dat berkenxylitol. Chemisch gefabriceerde xylitol moet echt vermeden worden, maar berkenxylitol is niet schadelijk voor je lijf. Natuurlijk is het nog beter om helemaal af te kicken met een zoete smaak, maar als ik zoetstof gebruik, gebruik ik sinds een paar maanden dus dit.

    Ik heb het met enig zoekwerk gevonden in een webwinkel, hier in Nederland. Ik ben er erg blij mee.

  19. Jovabo 29 juli 2014 om 09:13 # Beantwoorden

    Oh. Ik wil nog even benadrukken dat een tekort aan slaap, maar ook onregelmatig leven (zoals bij nachtdiensten), het cortisolgehalte flink kan opstuwen. Er is al zoveel over geschreven. Het is een wonder dat artsen het over het algemeen nog altijd zoeken in ‘een koekje minder eten’ als mensen zwaarder worden, terwijl een te hoog corisolgehalte kan leiden tot flink overgewicht vanwege een hormoondisbalans.

    Ik heb nog nooit een dietist of arts horen vragen of je wel aan genoeg slaap komt…. Echt iets om in de gaten te houden. In het door Ralph Moorman hierboven genoemde boek van Dr. Wilson staat het overigens wel uitgebreid genoemd. Ik ben heel blij met dat boek. Pak het steeds weer terug om dingen na te lezen.

Geef een reactie