Glutenvrij eten | Alles over Glutensensitiviteit en FODMAPs

Dat het onschuldige experiment van nu de wetenschap van later is, is duidelijk gebleken bij het onderdeel glutenvrij eten.

Al sinds begin 2004 zag ik (en vele andere therapeuten) hoe groot de effecten kunnen zijn van het schrappen van glutenbevattende voedingsmiddelen op onze gezondheid.

Positieve effecten van glutenvrij eten

Bij glutenvrij eten gaat het niet om afvallen maar ik zie vaak positieve effecten bij:

  • Huidklachten
  • Darmklachten
  • Luchtwegklachten
  • Vermoeidheidklachten
  • Concentratieklachten
  • Ontstekingsklachten
  • En zelfs sommige auto-immuunziekten zoals Hashimoto, reuma, MS, psoriasis, Crohn en Colitis Ulcerosa.

Ook voelen veel mensen zich beduidend fitter. Dit waren vreemd genoeg mensen die niet de auto-immuunziekte coeliakie hadden, waarbij je vanuit medische redenen zelfs al met sporen van gluten rekening moet houden.

Wil je wel of niet van jouw klachten af?

In de wetenschap waren coeliakie en tarwe-allergie de enige relatief zeldzame redenen waarom je problemen met glutenbevattende voeding zou kunnen hebben. Als je dit niet had was in wetenschappelijke zin het onmogelijk dat je klachten kreeg van gluten.

  • Coeliakie is een auto-immuunziekte waarbij je flink ziek wordt van zelfs een zeer kleine hoeveelheid gluten.
  • Bij tarwe-allergie is er een allergische reactie op tarwe (IgE-reactie van het lichaam).

Eigenwijs als ik ben hield dit mij niet tegen om het advies glutenvrij vaak toe te passen bij mensen die geen coeliakie of tarwe-allergie hadden, omdat ik zo vaak positieve effecten zag.

Het liefst laat ik wel eerst coeliakie uitsluiten bij hevige lichamelijke klachten, want coeliakie is niet meer meetbaar door de arts als je al een tijdje geen gluten eet.

Ik volg wetenschap op de voet. Helaas heeft het vaak ook beperkingen. Veel is nog niet onderzocht of sluitend. Daarnaast zijn er grote individuele verschillen en blijft het een zoektocht wat voor de betreffende cliënt het best werkt:

Ik help liever mensen zonder dat het wetenschappelijk onderbouwd is van klachten af door onschuldige experimenten toe te passen, dan mensen met wetenschappelijk onderbouwd advies maar zonder resultaat naar huis te sturen.

Zijn gluten slecht voor iedereen?

Nee, dat is zeker niet zo. De één kan het namelijk beter verteren en verdragen dan de ander. Dit is dus een kwestie van proberen (liefst na het uitsluiten van coeliakie bij de arts).

De groep glutensensitieve en FODMAP overgevoelige mensen is vele malen groter dan de personen met coeliakie, waar overigens ook een groot deel niet van gediagnostiseerd is.

Doe de test -> http://www.hebikcoeliakie.nl/

In de praktijk heb ik dit zeer vaak mogen ervaren en daarom raad ik het iedereen aan om dit uit te testen liefst na een coeliakietest bij de arts. Ik zelf dacht bijvoorbeeld dat ik me goed voelde, maar blijkbaar kon ik na het schrappen van gluten NOG EEN STUK beter voelen en bovendien verdwenen de “onschuldige en oh zo normale” puistjes op mijn mannenrug. En zo zou ik een boek kunnen schrijven over de ervaringen van cliënten met de meest uiteenlopende klachten en kwalen.

Als blijkt dat je na het elimineren en vervolgens weer her-introduceren van gluten geen verschil merkt, dan blijft mijn advies gevarieerd te eten. Meestal betekent dit dan ook minder brood en pasta. Veel Nederlanders eten namelijk twee keer per dag brood en vaak in de avond pasta. Daarnaast zit tarwe in bindmiddelen, sauzen, soepen en krokante korsten. Het Nederlandse eetpatroon leunt dus veel te eenzijdig op tarweproducten.

Word je dik van gluten?

Deze conclusie vind ik veel te kort door de bocht. Wat wel zo is dat de belegkeuze op brood er voor kan zorgen dat je te veel eet. Dit gebeurt als je van hartig naar zoet gaat en weer terug waardoor het niet saai wordt en je langer dooreet dan je van plan was. Ook calorierijke overheerlijke belegkeuzes zoals dikke lagen boter en kaas maken het risico groter.

Over glutensensitiviteit

Wat is glutensensitiviteit? Wat zijn de 7 meest voorkomende symptomen? Wat zijn de meest praktische tips om glutenvrij te eten? -> Lees hier alles over glutensensitiviteit.

Over exorfinen, FODMAPs en fructanen

Over het mechanisme dat onder glutensensitiviteit ligt is echter het laatste woord nog niet gesproken, omdat er geen metingen bestaan om dit aan te tonen naast gewoon simpelweg het even niet te eten en het verschil te ervaren. Het is ook niet duidelijk in hoeverre het gaat om gluten of om andere stoffen in tarwe (zoals FODMAPs en ATI’s). (1, 2,3,4,5)

Wat is exorfinen overgevoeligheid?

Exorfinen zijn stoffen (eiwitten) in voeding met een morfine-achtige werking. Gluten heeft een exorfine werking, en wordt in dit geval glutenmorfine genoemd. Anders bekende voedingsbronnen die exorfinen bevatten zijn zuivelproducten (casomorfine), sojaproducten (sojamorfine) en spinazie (rubiscolin).

Deze exorfinen kunnen in het lichaam afgebroken worden door een enzym (DPP4-enzym). Als er echter teveel exorfinen binnenkomen wat vrij logisch is in een Nederlands voedingspatroon vol gluten en zuivel, en daarnaast de werking van het DPP4-enzym verslechterd is door een slechte darmwerking dan kan de belasting van exorfinen te hoog zijn. Als je hier gevoelig voor bent, dan kan dit resulteren in een verslechterde werking van het immuunsysteem, een verhoogde ontstekingsgevoeligheid dat voor een heel scala aan klachten kan zorgen en verstoringen in de hersenen (ADHD, ADD, schizofrenie, psychose).

Wat is FODMAP overgevoeligheid?

FODMAP is een afkorting van Fermentation of Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides en Polyols. Dit zijn koolhydraten die bij mensen, die er overgevoelig voor zijn, niet goed verteerd worden en pas door bacteriën in de dikke darm afgebroken worden. Dit kan leiden tot gasvorming en het prikkelbare darm syndroom.

De persoon hoeft overigens niet op alle FODMAPs te reageren, en met een eliminatiedieet kan achterhaald worden welke suikers prikkelbare darmklachten geven.

FODMAPS komen voor in allerlei voedingsmiddelen, waaronder ook broodsoorten. Tarwe bevat namelijk fructanen, die onder de FODMAPs vallen. Spelt bevat echter veel minder fructanen. Vanwege deze reden verdragen mensen die gevoelig zijn voor fructanen spelt vaak beter dan tarwe. Let overigens goed op dat het 100% spelt is en niet vermengd is met tarwe.

Voor glutensensitieven maakt het niet of of tarwe of spelt gegeten worden, want ze bevatten allebei gluten. De desemversie van deze broodsoorten bevatten minder fructanen, omdat desembacteriën fructanen (maar ook wat gluten) deels afbreken.

Wat zijn fructanen?

Een fructaan is een polymeer van fructosemoleculen met één sacharosemolecuul. Fructanen vallen onder de FODMAPs waar mensen met een prikkelbare darmsyndroom (PDS) overgevoelig voor kunnen zijn.

Ze komen onder andere voor in cichorei, artisjok, asperge, prei, uien, yacón, tarwe en sommige bacteriën.

Hoe groot het percentage mensen is dat glutensensitief is of FODMAP overgevoelig is, is nog onderwerp van onderzoek. Het is echter al overduidelijk dat deze groep als totaal beduidend groter is dan coeliakie en tarwe-allergie.

Voor meer informatie over het FODMAP dieet verwijs ik je naar de website van fodmap foodies waar je een dieet lijst vol FODMAP arme recepten (zowel ontbijt, lunch als diner), FODMAP dieet ervaringen, dieet boek, boodschappenlijst, weekmenu, app, en veel meer kan vinden.

  1. Di Sabatino A et al. Small Amounts of Gluten in Subjects With Suspected Nonceliac Gluten Sensitivity: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Cross-Over Trial. Clin Gastroenterol Hepatol. 2015 Sep;13(9):1604-1612.e3. doi: 10.1016/j.cgh.2015.01.029. Epub 2015 Feb 19.
  2. Navarro, Araya M. Non-celiac gluten sensitivity: Another condition that responds to gluten. Rev Med Chil. 2015 May;143(5):619-26. doi: 10.4067/S0034-98872015000500010.
  3. Sinéad Golley et al. Motivations for avoiding wheat consumption in Australia: results from a population survey. Public Health Nutrition / Volume 18 / Issue 03 / February 2015, pp 490-499 DOI: http://dx.doi.org/10.1017/S1368980014000652 (About DOI), Published online: 17 April 2014
  4. Roberto De Giorgio, Umberto Volta, Peter R Gibson. Sensitivity to wheat, gluten and FODMAPs in IBS: facts or fiction? Gut 2016;65:169-178 doi:10.1136/gutjnl-2015-309757
  5. Yvonne Junker et al. Wheat amylase trypsin inhibitors drive intestinal inflammation via activation of toll-like receptor 4. J Exp Med. 2012 Dec 17; 209(13): 2395–2408.

(6stemmen, gemiddeld: 3,83 van de 5)

Loading...

Reageer op dit artikel

avatar
  Subscribe  
Abonneren op

Gratis startpakket

Meld je aan voor mijn 2-wekelijkse inspiratiemail - voor minder klachten, meer energie en nog een mooi lijf ook - en ontvang ook het gratis startpakket.

-> Meld je aan

Direct aan de slag

Wij stappen in op de plek waar jij op dit moment staat. Zelf aan de slag met onze boeken? Online begeleiding van ons? Of liever 1 op 1 afspreken met een collega van Ralph in de buurt?

-> Bekijk onze producten

opleiding trainer hormoonfactor

Opleiding Trainer Hormoonfactor

Wil jij in 10 dagen alles weten over hormonen en hoe je het hormoonsysteem kan beïnvloeden met leefstijlaanpassingen?

-> Lees hier meer

Inspired by Ralph Moorman

jouwboxinspired by koocinspired by yam

 

Gezonder ontbijten? Haal het glutenvrije broodje van YAM!

YAM desem

Gezonde kant en klaar maaltijden? Probeer het met KOOC!

kooc

Mijn favoriete producten met korting? Probeer JouwBox!

jouwbox