Skip to content
hormoonstelsel

Hormoonstelsel

Het lichaam van de mens bestaat uit allerlei cellen en organen. Om goed te functioneren moeten deze cellen goed met elkaar communiceren. Deze communicatie vindt op allerlei manieren plaats, waaronder via het hormoonstelsel en zenuwstelsel.

Samenwerking hormoonstelsel en zenuwstelsel

Communicatie in het lichaam gaat via het zenuwstelsel van de mens dat supersnel signalen doorgeeft met neurotransmitters zoals acetylcholine en elektrische signalen. Daarnaast is er het hormoonstelsel. Dit is een veel langzamer systeem waarbij boodschapperstoffen voornamelijk via het bloed vervoerd worden en die kan een algemene werking hebben, maar ook zeer specifiek.

Deze boodschappenstoffen noem je hormonen. Hormonen worden in hormoonklieren geproduceerd, of in andere weefsels waarbij het dan weefselhormonen genoemd worden. Het zenuwstelsel en het hormoonstelsel werken nauw samen (er is zowel overeenkomst als verschil).

  • Het zenuwstelsel doet als het ware 24 uur per dag metingen in onze “binnenwereld” en “buitenwereld” en kan het hormoonstelsel aansturing geven indien dat nodig is. In veel gevallen gaat dit buiten ons bewustzijn om.
  • Het hormonale stelsel zal in actie komen als de “homeostase” verstoord wordt. Zo moet de lichaamstemperatuur bijvoorbeeld binnen bepaalde waarden blijven en de vochtbalans in ons lichaam goed zijn. Uiteindelijk is het grote doel van het hormoonstelsel om te kunnen overleven in en ons aan te passen aan een veranderende omgeving.

hormoonstelsel afbeelding schema tekening

Afbeelding hormoonstelsel met in de hersenen de hypothalamus, hypofyse en pijnappelklier, en in het lichaam de schildklier, bijnieren en alvleesklier. 1 verschil tussen de man en vrouw in het endocriene systeem zijn de eierstokken bij de vrouw en de testikels bij man.

De meest dominante hormonen

Er zijn veel hormonen actief in het lichaam. De meest dominante hormonen zijn:

  1. Cortisol
  2. DHEA
  3. FSH
  4. Groeihormoon
  5. HCG
  6. Insuline
  7. LH
  8. Melatonine
  9. Oestrogeen
  10. Oxytocine
  11. Pregnenolone
  12. Progesteron
  13. Prolactine
  14. Schildklierhormoon
  15. Testosteron
  16. TSH 

Functie hormoonstelsel bij man en vrouw

Hormonen zijn stoffen die lichaamscellen opdrachten geven. En dat is weer nodig om ons lichaam in stand te houden, ons voort te planten, en te vechten of vluchten als dat nodig is. Daarom meet het zenuwstelsel voortdurend belangrijke dingen zoals de bloeddruk, temperatuur, het bloedsuiker­gehalte, ontstekingsniveau, en of er weefselafbraak (een wond of andere schade) is geweest dat hersteld moet worden.

Daarnaast signaleert het lichaam of er bijvoorbeeld gevaar dreigt, of dat er mogelijk een geschikte partner voor de voortplanting voorbij komt. Of dit niet ge­noeg is, meet het lichaam ook allerlei ritmes, zoals het dag- en nachtritme, een maandelijkse cyclus en neemt het zelfs seizoenen waar.

Ons hormoon­stelsel reageert op deze informatie en zorgt ervoor dat alles goed blijft functioneren, met zo min mogelijk lichamelijke klachten.

Hormoonstelsel raakt uit balans door huidige maatschappij

In de huidige tijd wordt het systeem behoorlijk op de proef gesteld. De signalen die het zenuwstelsel meet zijn namelijk steeds minder ‘natuur­lijk’. Want we:

Tja… daar raakt het hormoonstelsel van in de war; het is ontregeld. Want zo snel gaat de evolutie niet; mensenlichamen en mensengenen kunnen zich niet snel ge­noeg aanpassen aan alle veranderingen. Dit kan zich vertalen in allerlei lichamelijke aandoeningen, zoals een:

Het kan hierbij gaan om ziekte of ziektebeelden zoals auto-immuun ontstekingen, infecties of zelfs carcinomen, maar er kunnen ook lichtere hormonale disbalansen zijn die niet medisch van aard zijn en vooral leefstijl gerelateerd zijn.

In andere artikelen leg ik je uit hoe je zelf het hormoonsysteem weer in balans kunt krijgen door het verminderen van stress, voeding en sport/ oefeningen.

Over het slot (receptoren) en de sleutel (hormonen)

Hormonen worden aangemaakt door klieren. Het bloed voert de hor­monen door het lichaam naar waar ze nodig zijn. Meestal zijn hormonen niet goed oplosbaar in bloed en daarom binden ze zich aan transporteiwit­ten. Je zou het een soort ‘bootjes’ kunnen noemen, die de hormo­nen naar de lichaamscellen vervoeren.

Om vervolgens die cellen aan het werk te zetten, moet het hormoon loskomen van het transportei­wit, van het ‘bootje’. Zodra dat is gebeurd, wordt het ook wel een ‘vrij hormoon’ genoemd. Alleen: een hormoon weet niet welke cellen hij moet aansturen.

Gelukkig hebben de cellen daar een oplossing voor: recepto­ren. Je kunt dat zien als een soort slot waar alleen bepaalde hormonen de sleutel van hebben. Als een hormoon past op deze specifieke receptor, dan kan de cel aangestuurd worden. Zo hebben bijvoorbeeld cellen in de vrouwelijke geslachtsorganen veel receptoren voor geslachtshormonen.

De werking van hormonen

Hormonen kunnen werken aan de buitenkant van de cellen, maar ook binnen in cellen.

  • Neem insuline; een hormoon dat zijn werk doet aan de buitenkant. Het maakt de buitenkant van de cel doorlaatbaar voor bijvoor­beeld glucose, en dat is nodig om de cellen van energie te voorzien of om voor later gebruik op te slaan.
  • Binnen in de cel kan bijvoorbeeld het schild­klierhormoon de ‘verbrandingsovens’ in de cellen (mitochondriën ge­naamd) stimuleren om de stofwisseling te versnellen. Zodra de hormonen niet meer nodig zijn, wordt de aanmaak verminderd en worden ze afge­broken in de lever. Daarna verlaten de afbraakstoffen via de darm of de nieren het lichaam.

Voorbeeld: De werking van de geslachtshormonen op celniveau

hormoonstelsel

  1. Is geslachtshormoon.
  2. Hormoon dat vast zit op een receptor (er zitten ook receptoren op de celmembraan en binnen in de cel).
  3. Het hormoon dat zorgt voor aanmaak van eiwitten.
  4. De blauwdruk om het eiwit te maken wordt in de celkern gemaakt. Binnen in de cel wordt dan vanuit die blauwdruk het eiwit gemaakt.

In de afbeelding wordt de werking van geslachtshormonen weergegeven. Geslachtshormonen zijn:

  1. Progesteron
  2. Oestrogeen
  3. Testosteron.

Het hormoon kan bijvoorbeeld in de cel opdracht geven om eiwitten aan te maken. Zo kan testoste­ron de opdracht geven om meer spiereiwit aan te maken, zodat spieren kunnen groeien. Ook kan een hormoon celdeling en dus weefselgroei in gang zetten. Zo kan oestrogeen de celkern opdracht geven te gaan delen. Een gevolg is dat baarmoederslijmvlies dikker wordt.

Maar oestrogeen kan aan een cel in het bot ook de opdracht geven om botweefsel stevig te houden. Progesteron kan aan de kernen van cellen in het baarmoederslijmvlies de opdracht geven dat de cellen rijper moeten worden, zodat deze geschikt worden om een eicel in te nestelen.(1)

Als het DNA in een celkern teveel afwijkingen heeft kan progesteron er ook voor zorgen dat de cel dood gaat (dit heet apoptose). De geslachtshormonen kunnen alleen die cellen aan het werk zetten die receptoren hebben waar zij op passen, vergelijkbaar met een sleutel die op een slot past. In een vrouwenlichaam hebben bijna alle cellen receptoren voor oestrogeen:

  • In de baarmoeder
  • Eierstok
  • Vagina
  • Huid
  • Haar
  • Bot
  • Bloedvaten
  • Borsten
  • Hersenen.

Youtube video uitleg:

Ir. Ralph Moorman

(8stemmen, gemiddeld: 4,38 van de 5)

Loading...

7
Reageer op dit artikel

avatar
4 Comment threads
3 Thread replies
1 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
4 Comment authors
Gerda van DijkArianoniemN Recent comment authors
  Subscribe  
nieuwste oudste meest gestemd
Abonneren op
N
Gast
N

Beste Ralph, al een tijdje loop ik met een hormoonhuishouding disbalans. daarnaast staat mijn vitamine D en mijn ijzergehalte ook op een laag pitje. Ik heb besloten om Floradix ijzer tabletten in combinatie met vitamine D siroop in te nemen. Nou was mijn vraag of ik met de ijzertabletten van floradix ook tegelijkertijd mijn hormoonhuishouding in balans kan brengen met deze suplement? zie ingredieenten uit het schema. extract van brandnetel, kweekworten, spinazieblad, duizendguldenkruid, venkel, algen, en rozenbottel ijzer 21 mg 150% Vitamine C 30 mg 50 % Vitamine B1 1,5 mg 135 % Vitamine B2 4,5 mg 321% Nicotinamide 30… Lees verder »

Gerda van Dijk
Gast
Gerda van Dijk

Hoi,

Lastig te zeggen omdat we niet weten wat de oorzaak van je disbalans is. Begin met het aanpassen met je leefstijl volgens de Hormoonfactor dat is een mooi begin. Je kunt dit doen door de boeken aan te schaffen, een traineer Hormoonfactor te consulteren of het online programma te doen.

Succes!
Gerda van Dijk
http://www.primabalans.nl

anoniem
Gast
anoniem

Dag,
ik heb een vraag:
mijn vriendin zou graag de volgende ingreep willen laten doen, nml Novasure, kunt umij uitleggen wat daar niet goed aan is?
bedankt

Gerda van Dijk
Gast
Gerda van Dijk

Als een vrouw heftige menstruaties heeft, is er vaak sprake van een disbalans in de geslachtshormonen. Oestrogeendominantie bv. Kijk ier eerst eens naar, dat kan een ingreep besparen: https://www.dehormoonfactor.nl/oestrogeendominantie-bij-vrouwen

Ari
Gast
Ari

Hallo, sinds enkele jaren heb ik een laag libido doordat ik 14 dagen een bepaalde medicatie moest nemen. Daarvoor had ik een enorm hoog libido. Hoe kan ik dat herstellen ? Of met wat kan ik mijn libido verhogen ? Ik neem Maca supplementen (2 cap. 1000mg) en er is niet zo veel verschil. Graag uw mening hierover. MVG

Gerda van Dijk
Gast
Gerda van Dijk

Hoi Ari,

Moeilijk om hier iets over te zeggen. Vaak moeten er eerst bepaalde zaken uitgesloten worden, mogelijk oorzaken onderzocht worden.

Succes!

trackback

[…] Hormonen raken uit balans wanneer er te weinig wordt bewogen. Beweging is nodig om de balans te behouden of zelfs terug te krijgen. Training is nodig wanneer een lichaam dit aankan om zelfs bepaalde hormonen te boosten om sneller in balans te komen. Geen beweging zorgt dus voor het uit balans raken hiervan. Je lichaam is altijd op zoek naar een evenwichtige balans dus niet bewegen is een keuze om het je lichaam het niet makkelijk te maken. […]

gratis hormoontest

Gratis test!

Meld je aan voor de zelftest en kijk welke hormonen bij jou uit balans zijn. 

-> Meld je aan

Direct aan de slag

Wij stappen in op de plek waar jij op dit moment staat. Zelf aan de slag met onze boeken? Online begeleiding van ons? Of liever 1 op 1 afspreken met een collega van Ralph in de buurt?

-> Bekijk onze producten

opleiding trainer hormoonfactor

Opleiding Trainer Hormoonfactor

Wil jij in 10 dagen alles weten over hormonen en hoe je het hormoonsysteem kan beïnvloeden met leefstijlaanpassingen?

-> Lees hier meer

Gezonder ontbijten? Haal het glutenvrije broodje van YAM!

YAM desem

Gezonde kant en klaar maaltijden? Probeer het met KOOC!

kooc

Mijn favoriete producten met korting? Probeer JouwBox!

jouwbox

Gezond koken? Probeer de maaltijdbox van Ekomenu!