Skip to content
stress en hormonen

Stress en hormonen | Welke invloed heeft stress op je hormoonbalans?

Stress verminderen is goed voor je hormonen. En niet alleen voor je hormonen; je hele leven kan er een stuk leuker door worden!

Hoe werken de (anti-)stresshormonen adrenaline en cortisol?

Het zenuwstelsel en het hormoonstelsel werken 24 uur per dag samen om het lichaam te helpen met het anticiperen op stress. Er zijn allerlei soorten stressprikkels:

  • Stress kan acuut zijn of chronisch.
  • Stressprikkels variëren van lichte stress tot levensbedreigende stress.
  • Stressbronnen kunnen zowel in het lichaam ontstaan als daarbuiten.

Twee hormonen werken samen om met stress om te kunnen gaan.

Adrenaline reageert snel op acute en sterkte stressprikkels om de zogenaamde ‘fight or flight’ reactie in gang te zetten.

  • De bloeddruk stijgt.
  • De bloedsuiker stijgt.
  • Bloedvaten naar de op dat moment belangrijke organen zoals spieren en hersenen gaan open.
  • Bloedvaten naar minder belangrijke systemen zoals de vertering worden afgeknepen.
  • De hartslag gaat omhoog en het zenuwstelsel wordt op scherp gezet (verwijde pupillen).

Cortisol is het tweede stresshormoon dat langzamer reageert op stressprikkels en het werk van adrenaline deels gaat overnemen, waardoor de adrenaline-rush weer getemperd wordt.

  • Cortisol verhoogt de bloedsuiker (ook door deels eiwit af te breken).
  • Het verhoogt de bloeddruk (natrium-retentie, aldosteronachtige werking).
  • Het remt het immuunsysteem (ontstekingsremmer).
  • Cortisol wordt ook aangemaakt als reactie op ontsteking en volgt een dagritme met een piek in de ochtend.

Beide hormonen zijn van nature perfect ontwikkeld op kortdurende stressbelasting. Chronische hevige stress in de huidige tijd en maatschappij kan het stress-systeem en de gezondheid echter ondermijnen. Burnouts (en bijnieruitputting) zijn geen zeldzaamheid meer. Helaas worden de meeste mensen pas ‘wakker’ wanneer stress zijn tol gaat eisen, terwijl dit vaak voorkomen kan worden.

Lees hier meer over de oorzaken, symptomen en oplossingen bij:

  1. ‘Bijnieruitputting’/ burnout
  2. ‘Depressie’

Hoe kunnen we het stresshormoon verlagen?

Als ik het met een cliënt over stress heb, dan krijg ik wel eens opmerkingen over het onvermijdbare ervan. Zo kies je soms niet voor stressbelasting als een vechtscheiding, reorganisatie op je werk of het overlijden van een dierbare. Dit kan er toe leiden dat je het gevoel hebt dat je er niets aan kunt doen en als het ware slachtoffer bent van stressvolle omstandigheden. Toch wil ik je uitdagen om wanneer er stormachtige omstandigheden zijn, je soms als het ware de boot toch zonder schade in de rustige haven kunt loodsen.

In de opleiding tot Hormoonfactorcoach (Sonnevelt Opleidingen) is stress een belangrijk onderdeel. Om de cliënt te helpen de oorzaken van de stress te achterhalen en gericht in actie te komen wordt gewerkt met het ‘stressmodel van Fransen’.

Als je stresscoach bent kun je ieder fragment in dit model bij de sessies tot in detail uit gaan diepen. Als je hevige stress ervaart is het altijd aan te raden een coach erbij te halen. Om de eerste inzichten te geven in hoe de stressbalans werkt zal ik het model laten zien en kort toelichten, zodat je er nu al voordeel mee kunt doen en je de eerste stappen kunt zetten in het stress-minderen.

Het stressmodel van Fransen bestaat uit drie krachten die in balans moeten zijn, namelijk de innerlijke veerkracht (1) aan de ene kant, en aan de andere kant de objectieve druk (2) en de subjectieve druk (3).

  1. Innerlijke veerkracht:

Dit kun je ook wel zien als een maat voor stressbestendigheid. Factoren die hierop van invloed zijn zijn bijvoorbeeld fysieke veerkracht (gezonde voeding, regelmatig bewegen, voldoende herstelmomenten, goed werkende bijnier) en geestelijke veerkracht (positief denken, ondersteunende sociale contacten, zinvol leven, passie voor je werk en leven).

Als je denkt dat gebrek aan innerlijke veerkracht de oorzaak is van de verstorende factor van je balans dan zou je bijvoorbeeld:

  • Gezonder kunnen eten.
  • Meer bewegen (indien belastbaarheid hoog genoeg is).
  • Dingen doen die je energie geven (en dus je passie zijn).
  1. Objectieve druk:

Dit is de reële levensdruk wat wil zeggen belastende omstandigheden van buitenaf waar je soms wel en soms niet de keuze hebt deze aan te gaan. Voorbeelden hiervan zijn alledaagse stress, ‘slepende omstandigheden’, ingrijpende levensgebeurtenissen en opgelopen trauma’s. Als je denkt dat objectieve druk een grote verstorende factor is van je balans dan kun je hier soms iets mee doen en soms niet.

Manieren om de objectieve druk te verminderen zijn time-management cursussen, hulp leren vragen (delegeren) en prioriteiten stellen.

  1. Subjectieve druk:

Als mens kun je de stress groter denken dan deze werkelijk is. Zo bestaan er zelfs stresspersoonlijkheden zoals perfectionisme en/of compulsief helperschap. Het loslaten van negatieve gedachten is misschien een van de moeilijkste dingen die er zijn.

Als je denkt dat de subjectieve druk een grote verstoring is van je balans dan zijn er methoden beschikbaar om hier wat mee te doen zoals cognitieve gedragstherapie, mindfulness, meditatie en neuro linguïstisch programmeren (NLP).

Stress ontstaat door langdurige onbalans tussen deze drie factoren (of onbalans tussen kunnen en moeten). Een belangrijke keuze die je hebt is de beïnvloedende factoren te veranderen. Dat geeft je de mogelijkheid de balans te herstellen.

Hieronder een aantal voorbeelden die je wellicht helpen op weg naar minder stress en in balans zijnde hormonen:

Ik hoop je met dit overzicht geïnspireerd te hebben. Succes met het nog leuker maken van je leven!

Ir. Ralph Moorman

(1stemmen, gemiddeld: 5,00 van de 5)

Loading...

Reageer op dit artikel

avatar
  Subscribe  
Abonneren op

gratis hormoontest

Gratis test!

Meld je aan voor de zelftest en kijk welke hormonen bij jou uit balans zijn. 

-> Meld je aan

Direct aan de slag

Wij stappen in op de plek waar jij op dit moment staat. Zelf aan de slag met onze boeken? Online begeleiding van ons? Of liever 1 op 1 afspreken met een collega van Ralph in de buurt?

-> Bekijk onze producten

opleiding trainer hormoonfactor

Opleiding Trainer Hormoonfactor

Wil jij in 10 dagen alles weten over hormonen en hoe je het hormoonsysteem kan beïnvloeden met leefstijlaanpassingen?

-> Lees hier meer

Gezonder ontbijten? Haal het glutenvrije broodje van YAM!

YAM desem

Gezonde kant en klaar maaltijden? Probeer het met KOOC!

kooc

Mijn favoriete producten met korting? Probeer JouwBox!

jouwbox

Gezond koken? Probeer de maaltijdbox van Ekomenu!