PMOS, voorheen PCOS, is een van de meest voorkomende hormonale aandoeningen bij vrouwen. Naar schatting heeft een op de acht vrouwen het. Bij PMOS komt de eisprong niet of onregelmatig op gang, en spelen mannelijke hormonen en insuline een grote rol. Dat kan klachten geven zoals een onregelmatige menstruatie, acne, overbeharing, moeite met afvallen en moeite om zwanger te worden. In mei 2026 kreeg de aandoening een nieuwe naam, die beter laat zien dat het om het hele lichaam gaat. In deze blog lees je wat PMOS is, welke symptomen erbij horen, hoe de diagnose wordt gesteld en wat je er met voeding, leefstijl en behandeling aan kunt doen.
PCOS heet voortaan PMOS
Jarenlang kenden we deze aandoening als PCOS, het polycysteus-ovariumsyndroom. Sinds 12 mei 2026 heet ze officieel PMOS, wat staat voor polyendocrien metabool ovariumsyndroom. De nieuwe naam werd bekendgemaakt op het Europees Congres voor Endocrinologie en gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet. Een internationale coalitie van artsen, medische organisaties en patiënten heeft na een samenwerking van veertien jaar bewust voor deze naam gekozen. En eerlijk gezegd vind ik dat een enorme verbetering.
Het woord polyendocrien laat zien dat er meerdere hormoonsystemen bij betrokken zijn. Metabool verwijst naar de stofwisseling, zoals insulineresistentie. Ovarium betekent eierstok, omdat de eierstokken wel een belangrijke rol blijven spelen. Het woord “cystes” is uit de naam verdwenen, omdat het helemaal niet om echte cystes gaat. De nieuwe naam wordt de komende drie jaar stap voor stap ingevoerd in de zorg, en vanaf 2028 ook in de internationale richtlijnen. Daarom gebruiken veel artsen en vrouwen voorlopig nog de oude naam PCOS.
Wat is PMOS?
Dit is een syndroom waarbij er niet één, maar meerdere Graafse follikels (eicel met hormoon producerend omhulsel) tegelijk gaan rijpen. Hierdoor treedt er geen of een onregelmatige eisprong op en hierdoor menstrueren vrouwen dus niet of onregelmatig. Dit kan op jonge leeftijd, maar ook op latere leeftijd voorkomen.
Bij een normale cyclus gaan vanaf dag 1 de rijpende follikels (met eicel) oestrogeen aanmaken. Als er meerdere eicellen tegelijk gaan rijpen kan deze oestrogeenbalans verstoord raken. Op dag 14 in de cyclus treedt normaal gesproken de eisprong op en hierna gaat het gele lichaam dat ontstaat progesteron aanmaken. Als er geen eisprong is ontstaat er ook geen geel lichaam en dus wordt er veel minder progesteron aangemaakt.
Bij PMOS lijkt in veel gevallen de hypofyse niet de aanmaak van progesteron te stimuleren, maar de aanmaak van testosteron (bij een uitblijvende eisprong) middels LH (luteiniserend hormoon).
PMOS komt steeds vaker voor en lijkt ook een associatie te hebben met onze ‘westerse ongezonde leefstijl’ waarbij overgewicht, stress, insulineresistentie veel voorkomen. Een groot deel van de vrouwen met PMOS hebben overgewicht en metabool syndroom, maar dat hoeft zeker niet altijd zo te zijn.
Wat is het verschil tussen PCO en PCOS?
PCO staat voor poly cysteus ovarium (meer dan 10 cystes op de eierstok) en de S voor syndroom. Je kunt cystes op de eierstokken hebben, maar toch geen onregelmatige cyclus of verhoogde testosteron. In dat geval heb je wel PCO, maar geen PCOS.(1) 
Wat zijn de criteria van dit syndroom?
PMOS is niet meer dan een verzameling symptomen waarvan je er minstens twee moet hebben om de diagnose PMOS te krijgen:
- weinig of geen menstruaties (minder dan 8 menstruaties per jaar)
- overmatige aanmaak van mannelijke hormonen (verhoogd testosteron en het hypofysehormoon LH in bloedonderzoek, en soms mannelijke kenmerken zoals haargroei in gezicht, vette huid met acne en mannelijke kaalheid)
- de eierstokken hebben een bijzonder aspect, heel veel kleine eiblaasjes (meer dan 10 cysten zichtbaar op echo, een polycysteuze eierstok).
De meeste vrouwen ontdekken dat zij PCOS hebben als zij stoppen met de pil vanwege een kinderwens. De cyclus komt dan niet spontaan op gang.
2 tips:
