Vetten | Korte uitleg over deze basisbehoefte

Vetten hebben we nodig als brandstof, als bouwstof van cellen, als transportmiddel voor onder andere in vet oplosbare vitaminen, en als bestanddeel van vitaminen en hormonen. In de natuur komen verschillende vetsoorten voor:

Verzadigde vetten

Verzadigde vetten worden vooral gevonden in dierlijke producten. Hierbij moet je denken aan roomboter, vet rundvlees en andere dierlijke vetten. Ook in sommige plantaardige vetten komen veel verzadigde vetten voor, zoals cacaoboter, palmolie en kokosvet. Over het algemeen kan gesteld worden dat verzadigde vetten bij kamertemperatuur gestold (hard) zijn.

Onverzadigde vetten

Omega-3-vetzuren
Omega-3-vetzuren zijn een groep meervoudig onverzadigde vetzuren. Er is één vetzuur uit deze groep, alfa-linoleenzuur, dat onder de categorie essentiële vetzuren valt. Andere vetzuren zoals DHA en EPA in deze groep, kunnen door het lichaam worden gesynthetiseerd uit ALA. Dit proces verloopt echter lang niet altijd optimaal. Goede bronnen van omega-3-vetzuren zijn vette vis, lijnzaad, chiazaad en hennepzaad.

Omega-6-vetzuren
Tot de groep omega-6-vetzuren behoren onder andere de volgende vetzuren: Linolzuur , Gamma-linoleenzuur , Dihomo-gammalinoleenzuur , Arachidonzuur.
Je ziet bijvoorbeeld dat arachidonzuur 4 onverzadigde bindingen heeft en linolzuur 2. Arachidonzuur is dus meer onverzadigd en nog gevoeliger voor oxidatie. De vetzuren van het omega-6 type kunnen alle worden gevormd uit linolzuur. Vetten gewonnen uit zaden, noten en granen zijn rijk aan omega-6-vetzuren.

Omega-9-vetzuren
Omega 9 vetzuren zijn enkelvoudig onverzadigd (één dubbele binding). Het meest bekend is oliezuur in olijfolie. Omega-9-vetzuren worden in verband gebracht met een cholesterolverlagend effect en de stimulatie van een elastische celwand. Samen met verzadigd vet hebben omega-9-vetzuren een testosteronboostend effect. Bronnen van omega-9-vetzuren zijn olijfolie en avocado. (koop tip: Griekse bio olijfolie)

Al deze vetten hebben we nodig, maar dan wél in de juiste onderlinge verhouding. De meeste mensen krijgen veel te veel omega-6-vet uit margarines en andere producten met plantaardige olie binnen. Dat verhoogt de vatbaarheid voor ontstekingen en vergroot bij kinderen de kans op huiduitslag en verkoudheid. Door boter te gebruiken in plaats van margarine, olijfolie in plaats van zonnebloemolie en twee keer per week vette vis te eten wordt deze verhouding een stuk beter dan het huidige gemiddelde in Nederland.

Wat zijn slechte vetten?

Geoxideerd vet
Onverzadigde vetten kunnen reageren met zuurstof uit de lucht. Dit gebeurt vaak bij het verhitten in het verkeerde vet of lang contact van sterk onverzadigde olie aan de lucht. Geoxideerd vet gedraagt zich als vrije radicalen. Er zijn dus antioxidanten nodig om deze te neutraliseren. Hoe meer onverzadigd het vet, hoe groter het risico. Omega-3-vetzuren zijn dus het meest gevoelig en reageren al bij kamertemperatuur. Omega-6-vetzuren oxideren bij lichte verhitting. Omega-9-vetzuren oxideren bij hogere verhittingstemperaturen. Verzadigde vetten zijn veel stabieler en het meest geschikt om in te bakken of te braden.

Transvetten
Transvetten zijn zeer ongezonde vetten. Ze verhogen de kans op hart- en vaatziekten. Deze vetten ontstaan bij vethardingsprocessen in de levensmiddelenindustie en vinden we in koekjes, repen en junkfood. Deze vetten worden op de verpakking vaak vermeld met de naam gehydrogeneerde vetten.

Ralph Moorman 

(Nog geen stemmen)

Loading...

16
Reageer op dit artikel

avatar
9 Comment threads
7 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
11 Comment authors
M. WilminkNicoleHenrietteRomy WoltersMargaret Recent comment authors
  Subscribe  
nieuwste oudste meest gestemd
Abonneren op
Luc
Gast
Luc

Huh? Zonnebloemolie was toch juist beter om in te bakken omdat het hogere temperaturen aan kan dan (goede) olijfolie… ?

Gerda Tol-van Dijk
Gast
Gerda Tol-van Dijk

Omega-9 (o.a. olijfolie) kan beter tegen verhitting dan omega-6 (o.a. zonnebloemolie). Omega-9 is stabieler.

nathalie
Gast
nathalie

Nee zonnebloemolie wordt juist bij verhitting kankerwekkend! en kun je sowieso beter links laten liggen. Verzadigde vetten moet je juist meer van binnen krijgen.

Monique
Gast
Monique

Is Arachideolie dan wel gezond?? en in welke olie is het beter om te frituren, ik gebruik altijd frituur olie maar daar zitten vaak meerdere soorten olie in..

Gerda Tol-van Dijk
Gast
Gerda Tol-van Dijk

Arachideolie zou ik niet gebruiken om te frituren. Daar zou ik Ossewit voor gebruiken. Dat is stabiel en oxideert niet.

M. Wilmink
Gast
M. Wilmink

Beter is ossewit, deze is veel stabieler dan plantaardige olie. Sinds het gebruik van margarine en bewerkte plantaardige olie (te verhitten) is de gezondheid van de mensen er iet beter op geworden. Let wel: plantaardige olie is zeer goed maar dan wel koudgeperst, bio en ook koud gebruiken zoals in salades of broodstippen.

Monique
Gast
Monique

Maar Ossewit is geen vloeibaar vet en dat is toch beter dan hard vet?

Gerda Tol-van Dijk
Gast
Gerda Tol-van Dijk

Ossewit is inderdaad niet vloeibaar maar wel een stuk stabieler om in te bakken omdat het niet oxideert. Niet ieder hard vet is slecht.

Ilsew Fortuin
Gast
Ilsew Fortuin

Nog beter is frituren in kokosolie. De kokosolie blijft stabieler bij verhitting.

Tamara
Gast
Tamara

Nog beter is niet frituren! Denk maar eens aan de AGE’s die ontstaan. Maar als je dan echt graag wil frituren lijkt me ossewit de beste keus

Margaret
Gast
Margaret

Ik kook amandelmelk met 4 eetlepels havermout 3 min en dan giet ik dat in een bakje met 1 eetl lijnzaad, hennepzaad en chiazaad.
Nou lees ik dat dat omega 3 bevat en al oxideert bij kamertemperatuur.
Klopt het dat dat dus heel schadelijk is als je die zaden mengt met die kokende pap.

Gerda Tol-van Dijk
Gast
Gerda Tol-van Dijk

Beste Margaret,

Zolang de zaden heel blijven, is er niets aan de hand. Ga je ze malen of breken, dan vindt er oxidatie plaats.

M.vr.gr.
Gerda Tol-van Dijk
http://www.primabalans.nl

Romy Wolters
Gast
Romy Wolters

Als je vis bakt/verwarmd heb je dus ook niks meer aan de omega 3? Beter zaden eten?

Gerda Tol-van Dijk
Gast
Gerda Tol-van Dijk

Hallo Romy,

Gelukkig kun je vis nog wel bakken (niet te heet) hoor. Dan blijft het vet in de cellen van de vis. Pas als je een product gaat bewerken, malen, hakken, persen etc, komt de omega-3 in aanraking met veel zuurstof en krijg je oxidatie.

M.vr.gr
Gerda Tol-van Dijk
http://www.primabalans.nl

Henriette
Gast
Henriette

En hoe zit het dan met zonnebloempasta, is dat ook geoxideerd vet?

Nicole
Gast
Nicole

Even een vraag over transvet. Ontstaat dit alleen bij gedeeltelijk gehard vet of ook geheel gehard vet? Ook lees ik dat het bijvoorbeeld ontstaat bij het frituren, hoe zit dat dan?
Ik wil er graag op letten, maar ben even het spoor bijster…

Gratis startpakket

Meld je aan voor mijn 2-wekelijkse inspiratiemail - voor minder klachten, meer energie en nog een mooi lijf ook - en ontvang ook het gratis startpakket.

-> Meld je aan

Direct aan de slag

Wij stappen in op de plek waar jij op dit moment staat. Zelf aan de slag met onze boeken? Online begeleiding van ons? Of liever 1 op 1 afspreken met een collega van Ralph in de buurt?

-> Bekijk onze producten

opleiding trainer hormoonfactor

Opleiding Trainer Hormoonfactor

Wil jij in 10 dagen alles weten over hormonen en hoe je het hormoonsysteem kan beïnvloeden met leefstijlaanpassingen?

-> Lees hier meer

Inspired by Ralph Moorman

jouwboxinspired by koocinspired by yam

 

Gezonder ontbijten? Haal het glutenvrije broodje van YAM!

YAM desem

Gezonde kant en klaar maaltijden? Probeer het met KOOC!

kooc

Mijn favoriete producten met korting? Probeer JouwBox!

jouwbox