Cellulite, in de volksmond vaak cellulitis of sinaasappelhuid genoemd, zijn de putjes en bobbels in de huid van vooral de bovenbenen en billen. Bijna alle vrouwen hebben het in meer of mindere mate. Genen, hormonen, ontstekingen, weinig spiermassa en ouder worden spelen een rol. Je kunt cellulite niet in een week laten verdwijnen, maar je kunt het wel wat verminderen met krachttraining, gezonde voeding, minder stress, goede slaap en eventueel massage.
Wat is cellulite?
Cellulite wordt ook wel sinaasappelhuid genoemd, omdat het er zo uitziet. Het is een veranderende toestand van het onderhuidse bindweefsel, waardoor putjes in de huid ontstaan. Een medische term is panniculose. Vetcellen drukken tussen de strengen bindweefsel naar boven, terwijl die strengen de huid op andere plekken naar beneden trekken. Zo ontstaan de typische kuiltjes en deukjes.
Bij wie en hoe ontstaat cellulite?
Het ontstaat vooral op de bovenbenen en billen, maar het kan ook op andere plekken voorkomen, zoals de buik, de bovenarmen en de knieën. Cellulite komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, omdat zij een andere opbouw van bindweefsel hebben onder invloed van genen en hormonen. Naar schatting heeft 80 tot 90 procent van de volwassen vrouwen er in meer of mindere mate last van. Het komt wel voor bij mannen met een zeer laag testosteronniveau of na hormoonbehandelingen.
Wat zijn de symptomen van cellulite?
- Hobbelige huid op de heupen, dijbenen en billen en soms op de onderbuik of bovenarmen (kuiltjes en deukjes).
- Zichtbare vetophopingen. Hier zijn meerdere gradaties te onderscheiden van zichtbaar bij inknijpen van de huid tot altijd zichtbaar.
- Plekken waar cellulite zit voelen soms koud aan door een verslechterde bloedcirculatie.
Cellulite of cellulitis?
In de volksmond wordt cellulite vaak onterecht cellulitis genoemd. Medisch gezien is cellulitis echter iets heel anders, namelijk een bacteriële infectie van de huid en het onderhuidse weefsel. Die herken je aan een rode, warme, gezwollen en pijnlijke plek, soms met koorts. Heb je dat? Ga dan dezelfde dag naar je huisarts, want een infectie moet behandeld worden met antibiotica.
Cellulite of lipoedeem?
Lipoedeem wordt soms verward met cellulite. Bij lipoedeem hoopt vet zich op een symmetrische manier op in de benen, vaak van heupen tot enkels, terwijl de voeten slank blijven. De benen zijn vaak pijnlijk, gevoelig voor aanraking en raken snel blauw. Cellulite doet geen pijn. Herken je de kenmerken van lipoedeem? Laat je dan onderzoeken door je huisarts.
Wat zijn de 5 oorzaken van cellulite?
Er zijn meerdere oorzaken en invloeden waardoor cellulite kan ontstaan en/of verergeren (1).
1. Genetische aanleg
De opbouw van je bindweefsel, de verdeling van je vet en hoe gevoelig je bent voor hormonen, zijn deels erfelijk. Heeft je moeder of oma veel cellulite, dan is de kans groter dat jij het ook krijgt. Aan je genen kun je niets veranderen, aan de andere vier oorzaken wel.
2. Verhoogde ontstekingsactiviteit in het lichaam
Dit ontstaat vaak door overgewicht en een ongezonde leefstijl met veel stress, weinig beweging en training, een te hoge calorie- en suikerinname, verteringsproblemen (lekkende darm) en een hoge inname van sterk bewerkte voedingsmiddelen met een lage voedingswaarde. Daarnaast is roken een sterke versterker. Het Hormoonfactor-programma heeft als doel de ontstekingsactiviteit in het lichaam zo laag mogelijk te krijgen. Lees hier de blog over: laaggradige ontstekingen.
3. Inactief leven
Een lage hoeveelheid spiermassa en een slechte doorbloeding maken de kans op het ontstaan van cellulite groter.
4. Veroudering
Bij het ouder worden wordt het bindweefsel zwakker en de kans op cellulite groter. De huid maakt minder collageen aan en wordt dunner en slapper, waardoor de putjes beter zichtbaar worden. Vooral na de overgang gaat dit sneller.
5. Hormonale beïnvloeding
Een teveel aan oestrogeen ten opzichte van testosteron kan cellulite verergeren (2), (3). Ook een daling van het groeihormoon bij het ouder worden zal de bindweefselstructuur ongunstig beïnvloeden.
Hormonen spelen dus op twee manieren een rol. Een overschot aan oestrogeen ten opzichte van testosteron kan vetopslag op de benen en billen bevorderen. Maar een tekort aan oestrogeen, zoals na de overgang, maakt de huid en het bindweefsel juist slapper. Ook tijdens de zwangerschap zien veel vrouwen hun cellulite toenemen. Na de zwangerschap neemt het vaak weer wat af.
Oorzaken van een teveel aan oestrogeen ten opzichte van testosteron:
- Te hoog vetpercentage, waarbij testosteron in het vetweefsel met hulp van het enzym aromatase omgezet wordt in oestrogeen. (4)
- Binnenkrijgen van xeno-oestrogenen (chemische oestrogeenachtige stoffen) uit plastics, pesticiden en chemicaliën uit voeding, cosmetica, parfums en de omgeving. (5)
- Ook belasting van de lever heeft invloed, want oestrogeen wordt door de lever uit het bloed gehaald en als er nog giftigere stoffen zoals alcohol in omloop zijn zal de lever hier voorrang aan geven. In dat geval blijft er dus meer oestrogeen in het bloed. (6)
- Stress en overtraining verlagen het testosteron. (7)
- Inactiviteit verlaagt het testosteron en maakt de spieren en huid slapper.
- Slecht slapen. Tijdens de slaap is er een piek in het testosteronniveau. (8)
- Medische oorzaken en medicijngebruik waardoor testosteron daalt en/of oestrogeen stijgt.
- Zoethout in thee en drop verlaagt het testosteron. (9)
- Anticonceptiepil. Deze verlaagt de hoeveelheid vrij testosteron en kan cellulite zo verergeren. (10)
- Genetische aanleg. De een heeft van nature meer testosteron dan de ander.
Wat te doen tegen cellulite?
Deze 5 leefstijltips kunnen je helpen om deels van je cellulite af te komen.
1. Voeding
- Afvallen: in het begin lijkt het de cellulite te verergeren, maar op de lange termijn zal het juist minder kunnen worden door oestrogeenverlaging. Afvallen helpt vooral als je overgewicht hebt. Ook slanke vrouwen hebben vaak cellulite, en heel snel afvallen kan de huid juist slapper maken.
- Probeer zo min mogelijk xeno-oestrogenen binnen te krijgen. Door biologisch te eten, zoveel mogelijk voor (vette) vloeistoffen in glas te kiezen in plaats van plastic en met natuurlijke cosmetica en parfums te werken, kan de blootstelling verminderd worden.
- Drink geen alcohol en eet zo gevarieerd en onbewerkt mogelijk om de lever te ontlasten en een goede ontgifting mogelijk te maken.
- Neem zo min mogelijk drop en zoethout bevattende producten.
- Eet voeding die rijk is aan polyfenolen. Dit zijn stoffen in planten die als een antioxidant werken. Voedingsmiddelen rijk aan polyfenolen zijn bijvoorbeeld blauwe en rode vruchten, groene thee, pure chocolade, olijfolie en noten.
- Eet voldoende eiwit. Eiwit is nodig om spiermassa op te bouwen en voor de aanmaak van collageen in je huid.
2. Sporten
- Train als een bodybuilder! Het lijkt misschien iets voor mannen, maar de meest effectieve training om cellulite te verminderen is het doen van zware krachtoefeningen. Hiermee bouw je spiermassa op, verstevig je de spieren op de juiste plaatsen en stimuleer je de aanmaak van testosteron en groeihormoon. Focus hierbij op de grootste spiergroepen voor een sterk hormonaal effect: benen, rug en borst.
- Goede oefeningen voor de benen en billen zijn squats, lunges, deadlifts en hip thrusts. Begin rustig, let op je techniek en verhoog het gewicht geleidelijk. Train twee tot drie keer per week. Wandelen, fietsen en hardlopen zijn goed voor je doorbloeding en je conditie, maar hebben minder effect op cellulite dan krachttraining.
- Kun je cellulite wegtrainen? Helemaal weg krijg je het meestal niet, maar met krachttraining wordt je huid strakker en vallen de putjes veel minder op. Reken wel op maanden, niet op weken.
3. Stress beperken
- Verlaag het stressniveau. Chronische stress kan de aanmaak van testosteron verminderen en laaggradige ontstekingen in het lichaam verergeren.
- Zorg voor een goede nachtrust. Tijdens de slaap is er een piek in testosteron en ook het slaaphormoon melatonine is een antioxidant die de laaggradige ontsteking in het lichaam kan verlagen.
4. Massage en cupping
Er zijn allerlei anti-cellulite behandelingen op de markt die pretenderen symptomen te kunnen verminderen zoals cellulite cups, rollers, crèmes, cryotherapie en andere methoden. De ervaringen zijn wisselend en ook afhankelijk van de ernst van de cellulite. (11)
Massage, cupping en bindweefselmassage verbeteren tijdelijk de doorbloeding en voeren vocht af. Daardoor ziet de huid er na een behandeling vaak gladder uit. Het effect is wel tijdelijk. Stop je ermee, dan komt de cellulite terug. Anti-cellulitecrèmes met bijvoorbeeld cafeïne of retinol kunnen de huid iets strakker laten lijken, maar het effect is klein. Zie massage en cupping dus vooral als aanvulling op voeding en krachttraining.
5. Suppletie
Het bewijs dat supplementen cellulite verminderen, is beperkt. Vitamine C is nodig voor de aanmaak van collageen, en in een enkel onderzoek gaven collageenpeptiden een kleine verbetering van de huid. Andere middelen die in deze context genoemd worden, zoals DIM, resveratrol, brandnetelwortel, mariadistel en maca, zijn niet onderzocht als behandeling tegen cellulite en kunnen wisselwerkingen hebben met medicijnen of de pil. Gebruik supplementen daarom altijd in overleg met een deskundige.
Behandeling op o.a. de benen
Een duurzame behandeling is moeilijk in te zetten als er zo weinig bekend is over de oorzaken. Wat we wel weten is dat hormonen invloed op cellulite hebben. Reguliere artsen beschouwen cellulite als een cosmetisch probleem waardoor er geen reguliere geneesmiddelen zijn tegen cellulite.
Cosmetische en medische behandelingen
Wil je meer dan leefstijl, dan bieden klinieken verschillende behandelingen aan, zoals subcisie (waarbij de strengen bindweefsel onder de huid worden doorgesneden, bijvoorbeeld met Cellfina), laser- en radiofrequentiebehandelingen en shockwavetherapie. Sommige laten in onderzoek een zichtbaar effect zien, maar de resultaten verschillen per persoon, zijn vaak tijdelijk en de behandelingen zijn duur. Ze worden niet vergoed door de zorgverzekeraar. Laat je goed informeren over de risico’s en kies een erkende kliniek. Een gezonde leefstijl blijft de basis, ook na zo’n behandeling.
Veelgestelde vragen
Gaat cellulite weg als je afvalt?
Als je overgewicht hebt, wordt cellulite vaak minder als je afvalt, maar het verdwijnt meestal niet helemaal. Ook slanke vrouwen hebben vaak cellulite. Combineer afvallen daarom met krachttraining.
Kun je cellulite in een week kwijtraken?
Nee. Crèmes of massages kunnen de huid tijdelijk gladder laten lijken, maar blijvend verminderen kost maanden van gezonde voeding en krachttraining.
Helpt cupping tegen cellulite?
Cupping verbetert tijdelijk de doorbloeding en kan de huid er gladder laten uitzien. Het effect verdwijnt weer als je ermee stopt.
Verdwijnt cellulite na de zwangerschap?
Tijdens de zwangerschap neemt cellulite vaak toe door hormonen en vochtvasthouden. Daarna wordt het meestal weer wat minder, vooral als je weer gaat bewegen en krachttraining doet.
Hebben mannen ook cellulite?
Veel minder vaak dan vrouwen, door een andere opbouw van het bindweefsel. Bij mannen komt het vooral voor bij een laag testosteron.
Is cellulitis besmettelijk?
Cellulite is niet besmettelijk. De bacteriële huidinfectie cellulitis is meestal ook niet besmettelijk, maar moet wel door een arts worden behandeld.