What the Health | Netflix documentaire -> Mijn mening: een dubbel gevoel…

Tijdens mijn vakantie werd ik door zeer veel mensen gevraagd naar mijn mening over de op Netflix verschenen documentatie: What the Health.

Velen waren verward en zelfs een beetje angstig voor voeding geworden door hier naar te kijken en vroegen of ik er mijn blik eens op kon werpen. Natuurlijk verschijnen er heel veel documentaires wereldwijd en ik gaf een algemeen antwoord: “Een documentaire is gemaakt door media-mensen en dus kun je dit met een korreltje zout nemen”. Blijkbaar hielp dit in dit geval niet, want deze mensen bleven doorvragen.

Een dubbel gevoel: Bewust of bang maken

Oke oke, ik heb zojuist er even naar gekeken en ik moet zeggen dat er een zeer dubbel gevoel bij heb. Het diepere doel achter de film is het inspireren van de kijker tot het volgen van een plantaardig “whole foods” dieet met als thema: “The more dedicated, the less medicated..”.

Nu snap ik dat je om je boodschap duidelijk te maken en een breed publiek te bereiken moet durven stelling te nemen en je boodschap simpel en aantrekkelijk brengen. Daarbij is het doel om mensen bewust te maken en in beweging te zetten. Wat mij betreft heiligt het doel dan de middelen. Er is echter een dunne lijn tussen bewust maken en bang maken. Er komen wel eens boeken of documentaires (vooral Amerikaanse) uit die daar een beetje overheen stappen, maar deze documentaire maakt het daarbij echt veel te bont wat mij betreft.

Artsen als voedingsexperts…

De documentaire begint met een aantal ziektes te benoemen die geassocieerd zijn met de inname van bewerkt vlees. Van hieruit wordt niet gekeken naar het woordje “bewerkt”, maar wordt er al snel een sprong gemaakt naar vlees in het algemeen en zelfs alle voeding die dierlijk van oorsprong is.

Het ene na het andere epidemiologische onderzoek wordt erbij gehaald om de stelling van de maker maar te kunnen onderbouwen. Hart- en vaatziekten, diabetes en kanker worden eenzijdig toegeschreven aan het eten van dierlijke producten en onderbouwd met slechts associaties in onderzoeken die ook nog eens door cherry picking geselecteerd zijn.

Daarnaast zijn de geïnterviewden geen wetenschappers maar artsen. Dus aan de ene kant worden artsen ervan beticht geen kennis over voeding te hebben en vervolgens worden er vrijwel alleen artsen als expert aangevoerd, hmmm, vreemd.

Even voor de niet-wetenschappers:

In epidemiologisch onderzoek worden grote groepen mensen niet geselecteerd maar gewoon gevolgd. Hun voedingspatroon wordt bijgehouden en je kijkt wie welke klacht, ziekte of andere eigenschap krijgt. Als je vervolgens de inname van bewerkt vlees en het aantal mensen dat een bepaalde ziekte ontwikkelt naast elkaar zet dan kun je soms een verband zien en dat noem je een associatie. Dit wil dus niet automatisch zeggen dat dit dan ook gaat om een oorzaak.

Zo doen mensen die veel Big Macs eten wellicht nog veel meer dingen anders in hun leefstijl dan een zeer bewust bezig zijnde veganist bijvoorbeeld. Dit maakt dit soort onderzoeken erg onbetrouwbaar. Zo kun je zelfs in dit soort onderzoeken een associatie zien tussen het inkomen van een man en kaalheid. Als je hetzelfde zou doen als in deze documentaire dan zou je zeggen dat hoe meer geld je als man verdient, hoe kaler je bent. Uiteraard begrijpen jullie dat een meer verdienende man vaak ouder is, en dat er een veel sterker verband is tussen leeftijd en kaalheid. Deze documentaire zit vol met dit soort zeer zwakke onderzoeken om het punt te kunnen maken.

De enige optie die geboden wordt is…

Bovendien zijn de claims die gemaakt worden over het plantaardige dieet in de onderzoeken vaak in vergelijking tot een ongezond gemiddeld “Amerikaans” dieet. Er wordt dus geen vergelijking gemaakt met andere voedingspatronen waarbij veel groenten en fruit gegeten worden, maar wel gematigd minimaal bewerkt vlees, vis en ei. Het gaat echt alleen maar over het ongezond verklaren en van alles wat dierlijk van oorsprong is. De enige optie die geboden wordt is totaal overstappen op veganisme en geen gematigdere aanpak.

Wonder-testimonials

Uiteraard sluit de documentaire af met wonder-testimonials waarbij mensen na plantaardig dieet van twee weken al hun medicijnen aan de kant kunnen gooien en zich beter voelen dan ooit. Natuurlijk is het top om te laten zien hoe groot de impact van voeding kan zijn bij de meest uiteenlopende kwalen en ziektes, maar dit gaat wel heel kort door de bocht.

Naast een plantaardig dieet zijn er namelijk nog veel meer dieetvormen die dit resultaat geven en wellicht makkelijker en beter vol te houden zijn als instapmodel. Na twee weken volledig je leven omgooien is interessant om het effect te zien, maar wat doen zij de komende jaren gemiddeld. Uiteindelijk gaat het gedrag op de lange termijn het echte resultaat bepalen.

Het is cruciaal wat mij betreft om uit te leggen hoe je met dit dieet waarbij veel voedingsmiddelen geschrapt worden na jaren kunt voorkomen dat je een tekort opbouwt en waar je allemaal rekening mee moet houden. Dit werd totaal gebagatelliseerd in de documentaire en zelfs het belang van B12 kwam niet goed over. De echte makers van B12 zouden bacteriën zijn die we zouden hebben binnengekregen door het eten van gefermenteerde producten. Hier zit zeker een kern van waarheid in maar het moet echt harder benadrukt worden dat een veganist B12 moet screenen en suppleren wat mij betreft.

Heiligt het doel de middelen?

Ik vond de documentaire eigenlijk eerder een mooie fantasy film. Maar de hamvraag is natuurlijk: Heiligt het doel de middelen? Natuurlijk zit er ook een mooie missie achter de documentaire en de maker zal zeker een goed intentie hebben. Wat ik positief vond was:

  • Een “whole foods” plantaardig dieet is minimaal bewerkt. Meer groente eten en minder ultrabewerkte voedingsmiddelen is wat mij betreft altijd een goed idee.
  • Het thema milieu, het gevaar van de bio-industrie en dierenleed krijgt goede aandacht.
  • De belangenverstrengeling bij allerlei grote organisaties werden weer mooi blootgelegd. Dit laat weer meer mensen zien dat je altijd je eigen gezonde verstand moet gebruiken en niet klakkeloos ieder advies volgen van een overheidsinstantie of wie dan ook (ja, ook niet van mij).
  • Je kunt je gezondheid meer in eigen hand nemen door de leefstijl aan te passen.
  • Prima om te laten zien dat als je geen dierlijke producten wil eten dan het mogelijk is een gezond voedingpatroon samen te stellen. Lees je echter zeer goed in en haal er liever nog een deskundige bij.

Al met al is het wat mij betreft om het even. Er zijn veel mensen in verwarring en zelfs een beetje bezorgd na een heel leven dierlijke eiwitten te consumeren, waardoor volgens een aantal “schreeuwende” geïnterviewden onherstelbare schade aan je lijf is ontstaan. Hier staan een aantal goede thema’s tegenover die nu aandacht hebben gekregen.

Ir. Ralph Moorman

Ps. Al je mijn reactie wil op een specifieke uitspraak of een onderzoek uit de documentaire, zet deze dan even onder deze blog.

(10stemmen, gemiddeld: 4,70 van de 5)

Loading...

8
Reageer op dit artikel

avatar
4 Comment threads
4 Thread replies
3 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
8 Comment authors
Ildi NemethPieterSaskiaPeter van SoestFreddy Velthuizen Recent comment authors
  Subscribe  
nieuwste oudste meest gestemd
Abonneren op
Jolanda Gortzak
Gast
Jolanda Gortzak

Beste Ralph, ik ben wetenschappelijk opgeleid, maar sta open voor andere meningen. Ik ben mondhygienist en voeding passeert ook bij mij de revue. Ik zou zo graag willen weten waarom er geen wetenschappelijke artikelen zijn over de adviezen die gegeven worden. Ik begrijp ieder persoon zit anders in elkaar en reageert anders. Dit is in mijn vakgebied ook zo. Maar de adviezen bevatten voor een grote groep basis adviezen met verder wat aanvullend advies….. toch? Het zo u zo makkelijk praten zijn als er wetenschappelijk bewijs is. Ben benieuwd naar jouw mening.

Ralph Moorman
Gast
Ralph Moorman

Hoi Jolanda, bedoel je wetenschappelijk bewijs over de invloed van leefstijlfactoren over gezondheid in het algemeen? Dit is heel lastig, omdat er zoveel variabelen zijn en we individueel als mens behoorlijk verschillen. Als het gaat om de uitkomst gezondheid dan zijn er zoveel invloeden die het resultaat kunnen verstoren, dat je eigenlijk met alleen wetenschap er op dit moment niet gaat komen. Ik werk op de volgende manier: – Ik lees wetenschappelijke onderzoeken en die schaal ik in op het soort studie en de bewijskracht. Daarbij zijn experimentele studies sterker dan observationele waar deze documentaire mee gevuld is. Ik kijk… Lees verder »

Freddy Velthuizen
Gast
Freddy Velthuizen

Een man zoals Ralph Moorman die zich losgekoppeld heeft van de voedingsindustrie na zijn opleiding aan de Wageningen universiteit en vervolgens zijn onafhankelijke lijn volgt genereert bij mij meer respect dan een voedingscentrum en/of media. Na het lezen van 2 boeken van Ralph Moorman was ik overtuigd van zijn theorieën en daarbij voel ik mij de laatste 5 jaar beter dan ooit en heb nog nooit zoveel energie gehad als 55 plusser. Ook in combinatie met het boek: Het Genesis Dieet van Dr. Gordon S. Tessler is mijn gezondheid enorm verbetert en heb ik een onafhankelijk advies als het gaat… Lees verder »

Peter van Soest
Gast
Peter van Soest

Kijk eens op https://nutritionfacts.org/ honderden (wetenschappelijk onderbouwde) video’s en artikelen. Allemaal gericht op voeding en de uitwerking ervan op het menselijk lichaam.
of op https://www.drmcdougall.com/ Deze arts behandelt patiënten al tientallen jaren met goede voeding als uitgangspunt.

Riky
Gast
Riky

Ralph, Je antwoord is vind ik precies goed. Vlees met mate is erg belangrijk voor voldoende vitaminen en veel groeten. Al te eenzijdig is nooit goed.. Bedankt.

Saskia
Gast
Saskia

Ralf, Ik ben blij met je reactie want ik had ook gemengde gevoelens over deze documentaire. Ik schrok met name over de aandacht die exorfines kregen. Ik kende deze nog niet. Zou je over de risico’s hiervan iets kunnen zeggen?

Ildi Nemeth
Gast
Ildi Nemeth

Ik ben ook benieuwd naar een reactie over exorfines.

Pieter
Gast
Pieter

Deze reportage is zeker op zijn minst eenzijdig te noemen als niet suggestief en fout. Als mensen willen weten over wat een volledig plantaardig dieet doet (en niet doet) kan je best het meest recente boek of video lezen/zien van Professor Dr Gundry die jarenlang aan een vegatarisch onderzoek instituut en kliniek was verbonden en zijn ervaringen en kennis opschreef in zijn boek The Plant Paradox. Mensen kunnen trouwens niet zonder dierlijke producten of we moeten supplementeren zoals bv vitamine B 12. Maar er is meer. Simpel gezegd hebben we essentiele vetten en protienes nodig. esstentiele koolhydraten bestaan niet. Planten… Lees verder »

Gratis startpakket

Meld je aan voor mijn 2-wekelijkse inspiratiemail - voor minder klachten, meer energie en nog een mooi lijf ook - en ontvang ook het gratis startpakket.

-> Meld je aan

Direct aan de slag

Wij stappen in op de plek waar jij op dit moment staat. Zelf aan de slag met onze boeken? Online begeleiding van ons? Of liever 1 op 1 afspreken met een collega van Ralph in de buurt?

-> Bekijk onze producten

opleiding trainer hormoonfactor

Opleiding Trainer Hormoonfactor

Wil jij in 10 dagen alles weten over hormonen en hoe je het hormoonsysteem kan beïnvloeden met leefstijlaanpassingen?

-> Lees hier meer

Inspired by Ralph Moorman

jouwboxinspired by koocinspired by yam

 

Gezonder ontbijten? Haal het glutenvrije broodje van YAM!

YAM desem

Gezonde kant en klaar maaltijden? Probeer het met KOOC!

kooc

Mijn favoriete producten met korting? Probeer JouwBox!

jouwbox