The Game Changers

The Game Changers: Gedegen inhoud of puur activisme?

Door vele volgers werd ik gewezen op de Netflix documentaire The Game Changers. Ralph, wat is jouw mening hierover?

The Game Changers

Snel googelde ik even en ik zag dat dit om een docu ging waar plantaardige voeding en topsporters de hoofdrol hebben. Ow jee dacht ik, toch niet weer zo eentje als What the Health? Die heb ik HIER al besproken. Nee, The Game Changers zou veel beter zijn met een sterkere wetenschappelijke onderbouwing. Hmm, door mijn eerdere slechte ervaringen met Amerikaanse docu’s had ik eigenlijk niet zo’n zin om te kijken, maar een stortvloed aan verzoekjes in mijn inbox hebben me toch doen zwichten. Ik ben er eens even voor gaan zitten.

De documentaire begon met een onderzoek over de Griekse Gladiatoren die mogelijk een vegetarisch dieet gehad bleken te hebben, vanwege de grote hoeveelheid strontium in hun botten (1). Dit klinkt natuurlijk erg mooi, maar betekent natuurlijk niet dat dit dieet bewust ingezet werd om optimaal te presteren en dat een consensus van Griekse voedingswetenschappers uit die tijd was dat een puur plantaardig dieet je de meeste kracht en prestatievermogen oplevert.

Vervolgens werd de mythe ontkracht dat je om sterk en gespierd te worden altijd veel eiwitten uit vlees en andere dierlijke bronnen nodig hebt. Er werden voorbeelden aangehaald van sporters die op een ‘plant-based diet’ aan de top staan, om te laten zien dat het WEL mogelijk is zonder dierlijke voedingsbronnen. Dit is prima, maar deze anekdotes zijn natuurlijk geen bewijs dat dit dus het beste eetpatroon is. Zo kun je ook vele topsporters aanvoeren die wel dierlijke producten consumeren en waanzinnig goede prestaties leveren. De anekdotes zijn leuk ter inspiratie en mooi in beeld gebracht. Dat kunnen deze docu-makers prima.

Door veel sporters wordt eiwit gezien als de basis van kracht en spiermassa, en aangetoond werd dat plantaardige voeding ook zeer veel eiwit kan leveren. Er werd eigenlijk nauwelijks gesproken over de gemiddeld lagere kwaliteit van plantaardige eiwitten en dat je deze kunt verhogen door verschillende plantaardige eiwitbronnen te combineren zoals peulvruchten met granen. Als je je veganistische voedingspatroon goed uitbalanceert kunnen dierlijke eiwitten prima vervangen worden door plantaardige. Daar kan ik het zeker mee eens zijn, maar in The Game Changers is weinig ruimte voor nuance en diepere uitleg.

Welke kant gaat het op, de goede of de foute?

Ok, op dit moment dacht ik. Het kan nu 2 kanten op met de documentaire.

  1. De goede: Er wordt uitgelegd dat er meerdere wegen naar Rome zijn en dat we allemaal anders zijn. Vervolgens worden de voordelen en nadelen uitgelegd van de plantaardige leefstijl, interviews getoond met als speerpunt hoe deze atleten tot een uitgebalanceerd plantaardig voedingspatroon zijn gekomen. Zo kun je je zowel laten inspireren als goed laten voorlichten zodat je (de meest gemaakte) fouten niet begaat.
  2. De foute: Er wordt uitgelegd dat een veganistische leefstijl voor iedereen de heilige graal is en anekdotes van de sporters en eenzijdig bij elkaar geraapte vooral epidemiologische onderzoeken gaan als basis dienen van een zogenaamd wetenschappelijk sausje over veel te kort door de bocht gemaakte claims.

En helaas het is het tweede geworden.

Cherry picking in onderzoeken en anekdotes

Begrijp me niet verkeerd. Plantaardige diëten en het thema geen of minder vlees is interessant en belangrijk als we het hebben over thema’s dierenleed en duurzaamheid. Dit kan er zelfs voor zorgen dat je een missie voelt om de wereld aan te zetten om minder dierlijk te gaan eten. Dit is voor mij echter geen excuus om daar het thema gezondheid voor te mogen misbruiken in een wereldwijd bekeken documentaire. Het punt moest gemaakt worden en dat hiervoor wetenschappelijke bochten afgesneden moeten worden is blijkbaar geen punt. Sterker nog, vaak werd enkel onderbouwd met anekdotes van geselecteerde topsporters waarin gesuggereerd werd dat hun succes alleen maar zou komen door hun veganistische eetpatroon alsof er geen andere invloeden en variabelen bestaan. Daarnaast worden er een aantal proefjes gedaan met drie proefpersonen in een pseudowetenschappelijke setting, puur om een shockeffect te veroorzaken. Dit heeft natuurlijk niets met wetenschap te maken, maar doordat het uiteraard een arts in een witte jas is die deze uitvoert dan denkt de kijker dat het dan wel waar moet zijn.

Voor de volgende keer dat je een documentaire kijkt is het handig om iets over onderzoeksmethodieken te weten. Lees hier meer over de verschillende soorten wetenschappelijk onderzoek en de bewijskracht:  https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/voedingswetenschap-soorten-onderzoek-uitgelegd.aspx

De vele leefstijlvariabelen die er zijn worden gereductioneerd tot twee

In The Game Changers lijken er maar twee opties te zijn: Je eet volledig plantaardig, of je eet ook dierlijke bronnen. Binnen deze twee keuzes kun je uiteraard oneindig variëren. Zo bestaan er crappy veganistische eetpatronen en volwaardige en dit geldt ook voor voedingspatronen met dierlijke bronnen erin. Daarnaast is een eetpatroon voor de ene persoon meer geschikt dan voor de ander en moet voeding personaliseerd zijn. Hier wordt in de documentaire niets mee gedaan. Helemaal plantaardig eten is de ‘magic pill’ voor iedereen en alles en dierlijke voedingsbronnen de wortel van het kwaad zoals hart- en vaatziekten, hoge cholesterol, hoge bloeddruk, slecht presteren in de gym en zelfs sterk erectie-vermindering. Wat in feite steeds wordt gedaan is aantonen dat een brede leefstijlaanpassing en afvallen mooie gezondheidsvoordelen kan opleveren, maar dit wordt vervolgens zonder enig bewijs volledig toegescheven aan de keuze voor de plantaardige leefstijl.

Een paar opvallende claims en scenes

 

1. Eiwitten zorgen niet voor energie, glucose levert energie.

Een argument dat sommige mensen uit de ‘low carb community’ gebruiken om het veganistische eetpatroon af te kraken is dat het vaak veel koolhydraten bevat. Uiteraard is dit tegenargument geen goede, want zowel eiwitten, koolhydraten en vetten leveren energie. Daarbij heeft het lichaam allerlei mechanismes om de ene macronutriënt in de andere om te zetten. Ook de intensiteit van de (sport)-activiteiten die je doet, bepaalt of je bijvoorbeeld meer op vetverbranding functioneert of meer op suikerverbranding. Deze uitspraak in de documentaire is dus puur vanwege effectbejag gedaan.

2. Alle eiwitten die je binnenkrijgt door vlees te eten komt vanuit de planten die het dier eet. Dus je kunt net zo goed de planten eten.

Ok, dus we moeten nu gras gaan eten, omdat de koe dit eet? Uiteraard zijn we niet alleen wat we eten, maar vooral wat we verteren en opnemen. Dat gaat met gras niet zo goed. Dit is een extreem voorbeeld natuurlijk, maar de discussie is of we pure plantaardige voeding goed kunnen verteren en of we alle voedingsstoffen goed genoeg op kunnen nemen. Deze uitspraak is dus te kort door de bocht.

3. De bloedplasma proef: Bij drie proefpersonen werd bloed afgenomen na het eten van een plantaardige burrito en eentje met vlees. Vervolgens ging het bloed in een centrifuge. Bij de vleesburrito was het bloedplasma troebel en bij de plantburrito helder. Dit was een argument dat dit dus tot een slechte endotheelfunctie en tot een verminderd prestatievermogen leidt.

Dit is overduidelijk een test om mensen te shockeren. Troebel plasma betekent dat er na de maaltijd bepaalde vetten in het bloed circuleren. Dat dit helemaal niets hoeft te betekenen wordt er niet bij gezegd. Integendeel zelfs, een losse wetenschappelijke flodder met een moeilijke term ‘verslechterde endotheelfunctie’ (https://nl.wikipedia.org/wiki/Endotheel) wordt aan troebel bloedplasma gekoppeld. Hier wordt verder geen onderbouwing bij gegeven. De kijker ziet iets engs, namelijk troebel bloedplasma en hoort vervolgens een arts in een witte jas een moeilijke term uitspreken. Oei, nu moet ik echt van dierlijke producten afblijven! Ehm… De endotheelfunctie is zeker belangrijk en positief te beïnvloeden door een brede leefstijlaanpak (meer dan alleen voeding dus). Waarom hier per se plantaardige voeding voor nodig is en dat het beter zou werken dan bijvoorbeeld het op dit vlak veel beter onderzochte mediterrane dieet wordt niet onderbouwd (2).

4. Plantaardige voeding kan het duurvermogen verbeteren omdat bietensap in onderzoek laat zien dat het prestatieverhogend werkt.

Dat bietensap soms prestatieverhogend kan werken is inderdaad veel onderzocht in wetenschappelijk onderzoek (3). Dit komt vermoedelijk door de zeer hoge concentratie nitraat die in bietensap zit. Dit betekent niet dat dit komt vanwege het feit dat het plantaardig is, dus die vlieger gaat niet op.

5. Vlees eten leidt tot meer ontstekingen. Het eten van 1 hamburger leidt tot een stijging van ontstekingsmarkers met maar liefst 70%.

Het onderzoek dat gebruikt wordt om dit te onderbouwen kun je HIER   lezen. In dit onderzoek wordt aangetoond dat bij het toevoegen van een avocado aan een hamburger de ontstekingsverhoging na de maaltijd minder is. Ehm, dit is dus geen onderbouwing van het gezegde. Bovendien is een hamburger een combinatie van vanalles (witbrood, suiker, toevoegingen, meel, kaas, enzovoorts) en kan niet over een kam geschoren worden met alle dierlijke voedingsbronnen. En ook is het weer hetzelfde spelletje. Ontstekingsmarkers zijn zeker van belang als het gaat om gezondheid, maar deze kunnen positief beïnvloed worden door zeer veel leefstijlvariabelen en allerlei dieetvormen. Uiteraard is in deze documentaire weer de enige factor en oplossing plantaardig eten.

6. Heemijzer uit vlees geeft je hart en vaatziekten.

Daar wordt DIT onderzoek voor aangevoerd. Dit is een observationele studie waar je geen causaliteit (oorzaak-gevolg) mee kunt aantonen, alleen associaties. Daarnaast wordt geen onderscheid gemaakt tussen ongezonde fastfood hamburger diëten en gezonde voedingspatronen met dierlijk eiwit. Je kunt er dus vrijwel niets mee. Belachelijk dat ondanks dat er keiharde claims mee gemaakt worden om mensen bang te maken.

7. Walter Willett vertelt dat zuivelinname de kans op prostaatkanker kan vergroten.

Dat gaat om DIT onderzoek. Dit is weer een observationeel onderzoek waar je geen causale verbanden mee kunt aantonen. Schaamteloos wordt de claim toch weer gemaakt.

8. Het erectie-onderzoek: Drie mannen kregen voor het slapen de ene keer een plantaardige maaltijd en de andere keer een maaltijd met dierlijke componenten. ’s Nachts werd het aantal en de heftigheid van erecties gemeten met een speciale tool die om de penis werd aangebracht. De uitslag was dat een plantaardige maaltijd het aantal en de hevigheid enorm vergrootte.

Ook dit was een sensatietest die niets met wetenschap te maken heeft. Daarnaast werd ook de slaapkwaliteit niet meegenomen. De eerste nacht met de vleesmaaltijd moesten de proefpersonen uiteraard ook wennen aan het meetinstrument om de penis. Misschien was de slaap gewoon beter de tweede nacht na de plantaardige maaltijd.

Eindconclusie

De documentaire bevat inspirerende beelden en vermakelijke content. De claims die gemaakt werden zijn slecht tot vrijwel niet onderbouwd en bovendien meestal onwaar. Dit maakt het eerder tot een soort fantasyfilm, waarbij vanuit een activistische agenda gepoogd wordt het thema gezondheid te kapen en mensen op dit vlak onterecht bang te maken voor dierlijke voedingsbronnen. Ik vind dit jammer en onnodig. De argumenten diervriendelijkheid en duurzaamheid zouden toch genoeg moeten zijn?

Mocht je andere claims uit The Game Changers aan me voor willen leggen, reageer dan hieronder.

Ir. Ralph Moorman

(72stemmen, gemiddeld: 3,96 van de 5)

Laden...

Abonneer
Laat het weten als er
guest
22 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Gert Schuitemaker
Gert Schuitemaker
10 maanden geleden

Gisteren gekeken. On-wetenschappelijk en eenzijdig. Neigt naar propaganda (erg knap gedaan, maar vraagt juist daarom om uiterste waakzaamheid; typisch gevalletje ‘wat je zegt, ben je zelf’; vanuit een ‘agenda’ zoals Ralph terecht zegt).

Alexandra Alexis
Alexandra Alexis
10 maanden geleden

Geweldig bedankt voor het ontkrachten van wat hier ons aangepraat wordt! Namasté

Dean
Dean
10 maanden geleden

Ik zie game changers niet als een inhoudelijk sterk verhaal, noch geloof ik in de trucjes en de testjes die ze laten. Bangmakerij? Misschien is ‘counter propaganda’ een beter woord. Ik hoor Ralph helaas niet ingaan op het feit dat er decennia lang oneindige marketing’s budgetten zijn gespendeerd aan het verkondigen dat we dierlijk nodig hebben. Dat er weinig nuance is voor een gezond dieet met dierlijke producten is jammer. Maar al zouden ze dat wel hebben gedaan: het gaat er om dat we minder dierlijk moeten eten! Stop al jullie denkkracht en energie eens in het onderzoek dat laat… Lees verder »

Joey van Tienen
Joey van Tienen
10 maanden geleden

Producer James Cameron heeft een erwten proteïne bedrijf

Leander
Leander
10 maanden geleden

Thanks Ralph, goede reactie

Hans van Kuijk
Hans van Kuijk
10 maanden geleden

Helemaal met je analyse eens Ralph, goed werk! Ik heb net de docu zitten bekijken, ook vanwege heel veel mensen om me heen die zeiden: “dat moet je zen, ben benieuwd wat je er van vindt”. Helaas het zoveelste voorbeeld van hoe “wetenschap” misbruikt wordt om grote groepen mensen te misleiden.

Simone
Simone
10 maanden geleden

Ik ga mee met de stelling van Dean. Ralph, in een podcast hoorde ik je bijvoorbeeld zeggen over het zien afbreken en interen van sporters die vegan eten. Benieuwd hoe waar dat in zijn algemeenheid is? Ik zie en hoor namelijk ook juist veel mensen die zich sterker, fit en vitaal voelen zonder dierlijke producten. Dan blijft t toch een kwestie van ‘zoveel mensen, zoveel meningen’ , maar blijven vele toch te vaak in de fabel geloven dat je vlees of andere dierlijke producten perse nodig hebt voor spiermassa. Ik zou graag meer willen leren hoe je volgens jou juist… Lees verder »

Corinne
Corinne
9 maanden geleden

Goede review en eens met het feit dat er niet naar het gehele plaatje (leefstijl) gekeken wordt en ook niet gekeken wordt naar de voedinsgswaarde en kwaliteit van het oude vs het nieuwe voedingspatroon. Iedereen die puur, onbewerkt, meer groenten, goede eiwitten en vetten in een uitgebalanceerd dieet zal gaan eten, zal verbetering merken. Ik vraag me ook af of 1 burrito al zo veel verschil kan maken? Maar wel leuk dat het een discussie doet oplaaien 🙂

Claud
Claud
8 maanden geleden

Altijd goed om kritisch te blijven en fijn dat uw artikel enkele bedenkingen op een rij zet, maar de docu laat toch topsporters ( die al jaren voedingsexperts hebben) zien die juist door veganist te worden veel beter presteren? Daarnaast is de belangrijkste claim dat dierlijke voeding je aderen dichtslibt en dat plantaardig eten je aderen schoon maakt. Is plantaardig eten idd beter voor je hart en vaten? De andere bewering is dat dierlijke eten ontstekingsreactie in je lichaam ( darmen spieren gewrichten) veroorzaakt en plantaardig eten dit juist geneest. Klopt die bewering? Als die twee punten kloppen dan begrijp… Lees verder »

ralph moorman
ralph moorman
Antwoord aan  Claud
8 maanden geleden

Hey Claud, Mijn punt is juist dat de claims die gemaakt worden door een gezondere leefstijl te volgen, niet toegeschreven kunnen worden aan slecht 1 variabele: Plantaardig. Gezondheid is namelijk aan allerlei invloed onderhevig. Dit wordt echter stelselmatig wel gedaan. Zo kunnen vele resultaten die genoemd worden op allerlei manieren behaald worden. Dit lukt bijvoorbeeld met een plantaardige gezonde leefstijl, maar dit kan ook met een mediterraans dieet of paleo waar wel dierlijke bronnen in zitten. De bewering die je aanhaalt dat dierlijk zorgt voor ontsteking en dichtslibbende aderen en plantaardig niet is werkelijk nergens op gestoeld als ik naar… Lees verder »

Tom
Tom
Antwoord aan  ralph moorman
3 maanden geleden

@Ralph ze hebben in de documentaire biologisch vlees gebruikt en ook dan zie je het dierlijk vet in het bloed drijven. Mediterraans en Paleo bevatten vlees dus ook wat u hier zegt klopt niet. Heeft u de blue zones wel eens gezien? Daar is duidelijk te zien dat mensen die het langste leven en zonder ziektes degene zijn die GEEN dierlijke producten eten.

Ralph Moorman
Ralph Moorman
Antwoord aan  Tom
3 maanden geleden

Wat is het probleem met vet dat drijft in bloed dan? Dat is wat anders dan dat het geoxideerd en gecalcificeerd plakt aan de vaatwanden…

Peter Vervoort
Peter Vervoort
8 maanden geleden

Beste Ralph,

Wat vind je van het drinken van koemelk? of volle chocomel?
Is het schadelijk?
De claims zijn:

-Kans op kanker omdat de melkeiwitten als pathogeen worden gezien door het lichaam
-Een volwassen mens geen melk van een rund behoort te drinken. Geen enkel zoogdier doet dit behalve de mens
-Kans op ontstekingsreacties en huidreacties nemen fors toe

Er zijn hierin zoveel tegenstellingen en onderzoeken dat nu niet duidelijk is wat waar en niet waar is.

Wat is jouw mening?

Milan Ahoud
Milan Ahoud
7 maanden geleden

Wat belangrijk is dat je je gaat richten om zoveel mogelijk : LDL- cholesterol , bewerkingschemicalien, dioxines, Carcinogenen, geraffineerde suikers gaat vermijden .

Dan kom je toch uit op (onbewerkt) plantaardige voeding.

ralph moorman
ralph moorman
Antwoord aan  Milan Ahoud
7 maanden geleden

Dit kan op allerlei manieren, met of zonder dierlijk. Het gaat om de totaalbalans he.

Daan
Daan
Antwoord aan  Milan Ahoud
6 maanden geleden

Het is een mythe dat je door de inname van cholesterol een hoger cholesterol niveau krijgt. Daarnaast laat recentelijk onderzoek zien dat ook LDL cholesterol niet altijd slecht is. Ligt aan low vs high density. In biologisch grass fed/ pasture raised vlees zitten geen chemicalien die wel en masse in bespoten groenten zitten. Dat is toch ook geen argument om alleen vlees te eten en geen groenten?? Ik moet het eerste stuk vlees nog tegenkomen met geraffineerde suiker. Dit zit vaak wel in al die vegaburgers. Niks mis met minder vlees eten zolang je goed je supplementen neemt maar ik… Lees verder »

Auke
Auke
6 maanden geleden

Heerlijke documentaire, weer eens wat anders na de twee eeuwen doctrine vanuit de vlees industrie dat je alleen sportief kan presteren door het consumeren van vlees. Natuurlijk moet je e.e.a. altijd met een kritische blik bekijken. Toen ik ca 42 jaar geleden lacto vegetariër werd, was de eerste reactie uit mijn omgeving dat ik moest stoppen met sporten. Het is tijd voor omdenken. Mijn ouders aten vroeger twee keer per week vlees, het was toen nog een duur goed. Nu ontbijten we er mee, lunchen en eten het s avonds. En dan bij de borrel ook nog maar een keer.… Lees verder »